Claudia de Breij: ‘Kunst komt eerst’. HOE WAAR!!

Toos van Holstein, Windheim (olieverf 120-160 cm)

Bovenstaand schilderij was voor deze week eigenlijk helemaal niet gepland. Ik had een heel ander onderwerp op het oog. Maar dat komt dan volgende week wel.

Want bij toeval bladerde ik een aantal dagen geleden  door de VARAgids en kwam daar de wekelijkse column van Claudia de Breij tegen. Ik mag best verklappen dat ik van haar een groot fan ben. As ’t effe kan probeer ik dan ook altijd haar nieuwe shows te bezoeken. En bij de tot nu toe twee Oudejaarsconferences op tv van haar, zat ik er helemaal paraat voor. In die column schreef ze iets in verband met kunst waar ik helemaal achtersta. Maar zo goed en prachtig als zij ’t verwoordt gaat mij echt niet lukken. Dus neem ik hieronder gewoon een deel van haar column over.

Na een repetitie voor het afscheidsprogramma in Thialf van onze schaatsiconen Ireen Wüst en Sven Kramer zat ze nog na te praten met twee muzikanten, een van oorsprong Oekraïnse en een Nederlandse. ’t Ging over de door die twee gevoelde zinloosheid van het bespelen van hun cello en viool terwijl in Oekraïne een vreselijke oorlog woedt. Wat voor zin heeft kunst dan eigenlijk? Wat helpt dat? Het antwoord van Claudia?

Claudia de Breij

“Het helpt alles. Als er een ding is dat ertoe doet, dan is het kunst. Kunst komt eerst. Politici lijken ideeën te hebben, maar de echte ideeën die de wereld veranderen hebben zij gevonden in boeken, in toneelstukken, in opera’s en raps, in schilderijen en graffiti. Eerst spreken de kunstenaars, daarna komen de politici – al lijkt het andersom.

Heb je dat gezien, dat filmpje met die vrouw die viool speelde in de metro waar mensen schuilden? Of dat met de muzikanten en het koor van de opera van Odessa, die voor het gebouw van de opera het Slavenkoor uit Nabucco speelden? Buiten, op straat. ‘Va Pensiero’, niemand kent de woorden precies maar hele stadions zingen het mee.. Ze stonden daar en het was het tegendeel van bommen gooien. Het was beschaving. Het was waar de mensheid wél voor bedoeld is. Het was tegengif. Zelfs als je de opera bombardeert, maak je de muziek niet kapot. En dat jij cello speelt, en jij viool, dat is het resultaat van de moed om te kiezen voor iets dat ontroering brengt, en schoonheid, en beschaving, en waarmee je laat zien dat het leven ertoe doet omdat jij het de moeite waard vindt om iets te spelen dat driehonderd jaar geleden is gecomponeerd waarmee je bewijst dat het ertoe doet. Dat het verleden iets betekent in het hier en nu, en dat daardoor wat wij doen in het hier en nu iets uitmaakt voor de toekomst. Dat jij hebt gekozen om te studeren, jezelf te trainen, offers te maken voor iets dat echt belangrijk is.”

Die woorden waren me echt uit het hart gegrepen, die ontroerden me. Mee ook omdat ik me een aantal jaren geleden verdiepte in de ‘Edda’.

het manuscript van de Edda

Een middeleeuws IJslands manuscript waarin veel  mythologische verhalen van Noordelijk Europa zijn verzameld. Eigenlijk de noordelijke tegenhanger van de zuidelijke Griekse en Romeinse mythologie. Verhalen waarin de goden vanaf boven neerkijken op  het gedoe van de mensen beneden en met hen spelen zoals je dat met marionetten doet. Daaruit is het schilderij hier bovenaan ontstaan. Net zoals de aquarel en steendrukken hieronder.

aquarel als studie voor de steendruk hieronder
de bijbehorende steendruk

En nu is er zo’n figuur die zichzelf zo’n god waant en met zijn hielenlikkende paladijnen op dezelfde manier bezig is volken te bespelen en in het verderf te storten. Kijk naar hoe ze mensen en steden vernietigen. Maar kijk ook naar de restauratie van oude monumenten in het Midden-Oosten die eerst door IS werden vernietigd. En naar steden als Dresden en Rotterdam die ooit werden plat gebombardeerd maar elk op een eigen manier uit hun as verrezen. Kijk naar al die schilderijen die met grote vakkennis en doorzettingsvermogen prachtig worden gerestaureerd. Kijk naar oude films die beeldje voor beeldje weer toonbaar worden gemaakt. Kijk naar de oeroude manuscripten die in onze kijk op de wereld nog steeds een rol spelen. Kijk naar de Griekse tragediën. Want kunst doet er altijd toe. Altijd! Vroeger, nu en in de toekomst. Claudia, dank voor je woorden. Oh ja, en levensgezel heeft al kaartjes geregeld voor één van de try-outs  van haar nieuwe Oudejaarsconference op 31 december. Tot volgende week.

TOOS

5 gedachten over “Claudia de Breij: ‘Kunst komt eerst’. HOE WAAR!!”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.