Categorie archief: TOOS in Fort Rammekens

kunst cultuur art

Een Veerse Vloot van vijfentwintig Vliegende Hollanders


de Grote Kerk van Veere

Is een kerk zonder kerkmeester eigenlijk nog wel een kerk te noemen? Of is het dan alleen nog maar een kerkgebouw? En stel dat een kerkgebouw weer een kerkmeester krijgt, is ’t dan gelijk weer een kerk? Rare gedachtefratsen? Nou, lees maar verder. Dit kwam onlangs spelenderwijs in me op door een kunstgebeurtenis in de Grote Kerk van Veere. Een majestueus middeleeuws bouwwerk dat én Veere én de wijde omgeving  be- en overheerst. Eigenlijk vele maten te groot voor het huidige stadje.

uitzicht over Veere vanuit de toren

Iedereen die Veere kent, zal dat kunnen beamen. En een ieder die Veere niet kent, moet er dan maar eens snel heen. Om in die Grote Kerk de expositie ‘Ex Voto’ te ervaren. Maar ga vooraf eerst wel naar het Museum Veere in de Schotse Huizen. Met als bonus op hetzelfde toegangskaartje ook nog dat prachtige laat gotische stadhuis (met er tegenover mijn reddersmonument). Daar krijg je wel verklaard waarom Veere ooit zo welvarend was dat het zich zo’n overmaatse  Grote Kerk kon veroorloven. Bekijk als voorproefje maar de video van MuseumTV over die Schotse Huizen en het stadhuis.

En dan dus die Grote Kerk die al heel lang geen kerk meer is. Maar wel een gigagrote geen-kerk. Nog steeds. Ook al hebben ze in de middeleeuwen die toren nooit tot de geplande 100 meter hoogte afgebouwd. Ook al zijn de uitgebreide begraafplaatsen er omheen verdwenen. En ook al hebben ze in de 19e eeuw de grote Noordbeuk afgebroken om de stenen ervan te kunnen verkopen omdat Veere in die tijd zo arm was als een kerkrat.  Maar dat zijn andere verhalen.

De laatste tientallen jaren wordt met vallen en opstaan geprobeerd de Grote Kerk tot een belangrijk cultureel centrum van Zeeland te maken. Met de permanente multimediale ‘Experience’ van de geschiedenis van de kerk naast onder andere muziekuitvoeringen en exposities. Zo hing er een aantal jaren geleden een paar keer werk van mij op groepstentoonstellingen met Zeeuwse kunstenaars.

Maar nu zat ik er in oktober op uitnodiging voor een heel speciale opening.  In een vanwege de coronaregels tot maar dertig personen beperkt publiek. Een nietig plukje mensen onder dat immense gewelf van het middenschip. Een gewelf waarin de dagen daarvoor schepen de lucht in waar gezeild. Gemaakt van allerlei kleuren kaarsvet en wax. Door Folkert de Jong. Een kunstenaar die ik een poos geleden persoonlijk leerde kennen maar van wie ik al ver daarvoor een intrigerende kunstinstallatie had bewonderd in het Kunstmuseum Den Haag. Om een paar jaar daarna soortgelijke beelden uit die installatie terug te zien op de grote jaarlijkse kunstbeurs in Keulen. En die nog weer wat jaren later bij de Oostkerk in Middelburg een groep beelden mocht plaatsen. Dat in het kader van de tweede editie van de grote kunstmanifestatie  Façade, georganiseerd door het CBK Zeeland.

2012, installatie ‘Anatomie’ van Folkert de Jong in het Kunstmuseum Den Haag
2014, beelden van Folkert de Jong op de kunstbeurs van Keulen
2017, beeld van Folkert de Jong bij de Oostkerk in Middelburg

Datzelfde CBK had nu Folkert de Jong gevraagd om kerkmeester te worden in Veere. Daar is ie dan, die kerkmeester! Niet zomaar een gewone kerkmeester trouwens. Nee, je wordt dat alleen als je in de kerk een expositie realiseert en blijft dat slechts voor de tentoonstellingsduur. In dit geval tot 28 februari volgend jaar. Maar hoe eigen je je die immense ruimte toe? Hoe maak je daar iets dat niet gelijk in nietigheid weg valt? Dat deed hij met 25 schepen van zo’n anderhalve meter lang, gecreëerd uit allerlei soorten kaarsvet. Die zweven daar nu als een luchtvloot onder de naam ‘Ex Voto’. Echt prachtig.

vlak voor de opening samen met Kathrin Ginsberg, directeur van het CBK Zeeland
Folkert de Jong heeft de erestaf, behorend bij het kerkmeesterschap, in ontvangst genomen
na de opening even bijpraten met Folkert
enkele van die schepen

Natuurlijk zit er een hele filosofie achter die schepen, maar die kan Folkert het beste zelf vertellen in deze video.

Heerlijk lijkt me dat. Je mogen uitleven in zo’n immense ruimte met zo’n eeuwenlange geschiedenis en met zoveel verhalen. In 2011 heb ik zelf al zoiets kunnen doen bij mijn grote tentoonstelling ‘TOOS’ in de krochten van Fort Rammekens bij Ritthem. Aan de monding van de Westerschelde. Ik zie al helemaal voor me hoe ik dat met de ervaring van toen nu zou kunnen doen in Veere. Ach, een mens moet af en toe gewoon lekker kunnen dromen. Ik ben trouwens best benieuwd naar je ‘experience’, zoals dat tegenwoordig heet, van en in de Grote Kerk. Tot volgende week.

TOOS

Video van de expo “TOOS” in fort Rammekens nu op YouTube


Het fort is dus weer leeg, bijna klaar om in de winter te midden van de natuur aan zichzelf te worden overgelaten. Overigens zou dat nog wel eens tegen kunnen vallen gezien de restauratieplannen voor die machtige muren waaruit stenen beginnen weg te vallen en waarin allerlei scheuren ontstaan. Er was in de afgelopen lente zelfs sprake van dat er misschien in de zomer al steigers zouden komen te staan. Maar mijn levensgezel, die enige ervaring heeft met ambtelijke en wettelijke procedures, wist mij gerust te stellen. Dat zou allemaal nog wel wat langer gaan duren dan in de pers werd vermeld. En hij had gelijk. 

 

Vandaar dat de enige steigers in het fort die waren die er speciaal voor de expositie werden opgebouwd. Die zijn dan ook te zien in “video expo “TOOS” in fort Rammekens” over de tentoonstelling,  nu aan te klikken op YouTube http://bit.ly/ij4Pag. Het leek me namelijk wel interessant om als afsluiting van “TOOS-de ontdekkende mens” nog een filmpje te maken over de expositie. Dat is een leuke herinnering voor al die mensen die het fort bezochten en voor hen die dat niet deden is het misschien aanleiding tot het besef “nou weet ik wat ik gemist heb, toch jammer dat ik niet ben geweest”.

 Naast de video opnamen zijn er natuurlijk ook nog heel veel foto’s van de expositie. Daarom heb ik, naast de film, ook nog een speciale fotoshow gemaakt. Mijn Apple kan daarmee heel goed overweg. Dus op YouTube staat nu ook nog “photoshow expo “TOOS” in fort Rammekens”.

Tot volgende week.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

Photoshoppen versus steendrukken


 Nog maar even (t/m 9 oktober) en dan is “TOOS” in fort Rammekens voorbij. Daarom leek het mij wel interessant nog wat aandacht te geven aan de steendruk “Renaissance” die ik speciaal voor deze expositie maakte. Want uit allerlei reacties merk ik dat velen niet meer goed weten wat een steendruk is. Je kunt je nu niet meer voorstellen dat lang geleden zonder de steendruktechniek geen reclame met afbeeldingen mogelijk was en dat sommige kunstenaars er wereldberoemd mee werden. Daarom heb ik een paar affiches bijgevoegd van enkele van die kunstenaars, Toulouse Lautrec en Alphonse Mucha. Wie kent die afbeeldingen eigenlijk niet? Hoeveel kamers zijn vroeger niet versierd geweest met dit soort posters?

 

 

 

 

 

 

 

 

Zelfs tot voor zo’n 20 jaar maakten beroemde kunstenaars nog regelmatig steendrukken die dan in oplagen van enkele 10-tallen tot 100-tallen door speciale uitgeverijen op de markt werden gebracht. De steendruk als kunstvorm bloeide nog. Maar door de komst van de computer en bijbehorende digitalisering, ook in de kunst, is dat snel veranderd. Het echte handwerk van de steendruk is vervangen door het bedienen van het toetsenbord bij het photoshoppen. Daarmee is op zich niks mis, maar ik vind het wel jammer dat het een het ander verdrijft. Zelf vind ik juist het werken met beide kunstvormen heel aantrekkelijk, beide hebben hun eigen soort magie. Niet voor niets is er in het fort werk van mij te zien waaraan de computer te pas is gekomen. Maar ook hangt daar dus “Renaissance”, met de poort van fort Rammekens als onderwerp. Want het blijft heel aantrekkelijk met speciale krijtjes en inkten een kunstwerk op een steen tevoorschijn te toveren in een atelier waar het nog ruikt naar verf en waar indrukwekkende persen staan. Op YouTube http://youtu.be/FllnbULjCqY , maar ook in onderstaand venster staat de video waarmee het onstaan van die steendruk wordt weergegeven.

 Overigens zijn er van de door mij gesigneerde oplage van 50 nog exemplaren beschikbaar tegen de, voor een steendruk, zeer lage prijs van € 100. Die prijs is ook alleen maar mogelijk omdat  meestersteendrukker Rudolf Broulim uit Antwerpen, met wie ik al meer heb samengewerkt,  zo vriendelijk was om het maken van “Renaissance” te sponsoren.

 Nieuwsgierig geworden en meer weten over het maken van een steendruk? Kijk dan maar eens bij http://www.toosvanholstein.nl/lithoned.html. op mijn website www.toosvanholstein.nl . Daar staat heel veel over deze kunstvorm.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

e-mail toos@toosvanholstein.nl