Tagarchief: avantgarde

Heel veel naakte curatoren in Venetië


het Arsenale terrein in Venetië
het Arsenale terrein in Venetië

Alweer een flink aantal jaren geleden begon het Venetiaanse Biënnaleterrein, de Giardini, helemaal uit zijn voegen te barsten. De organisatie  deed toen een gouden greep. Het Arsenale werd bij de expositie betrokken. Dat magische stuk van Venetië waar in de Middeleeuwen het eerste industriële complex ontstond. Een voor die tijd gigantisch, afgesloten en met grote geheimzinnigheid omgeven terrein dat alleen toegankelijk was voor de botenbouwers van de Venetiaanse vloot. De militaire en handelsvloot die destijds de Middellandse Zee beheerste en de basis vormde van het Dogenrijk. Over dat Arsenale is, ook in kunstopzicht,heel veel  te vertellen. Maar dat komt nog wel eens een keer. Nu eerst, al lijkt dat een onlogische link, naar Hans Christian Andersen.

impressie van een deel van het Arsenale in lege toestand
impressie van een deel van het Arsenale in lege toestand

Inderdaad, de schrijver van het sprookje “De nieuwe kleren van de keizer”. Die keizer die zich door bedriegers nieuwe kleren laat aanmeten,  gemaakt van zulke prachtige, edele stoffen dat alleen mensen van een hoog ontwikkeld niveau, zoals hij dus, die gewaden kunnen waarnemen en op juiste waarde weten te schatten. Een instinker van jewelste want hij loopt dus in zijn blootje maar niemand, ook hovelingen en ministers niet, durft dat te zeggen. Tot bij een keizerlijke optocht op straat een jongetje uitroept dat de heerser in zijn blootje loopt. Pas daarna durft iedereen, niet meer bang als onderontwikkeld minkukel te worden gezien, in die waarneming mee te gaan.

Ik moest regelmatig aan dat verhaal denken bij mijn bezoek aan het Arsenale. Zie hier dus de logische link. De keizer is daarbij dan wel vervangen door de kunstcurator. Het slag kunstheersers dat de laatste decennia steeds belangrijker is geworden in het bepalen van de nieuwste ontwikkelingen in de hedendaagse kunst. In de avantgarde zeg maar. Elke twee jaar heeft de Biënnale zo’n nieuwe kunstkeizer. Dit keer Okwui Enwezor, die het Biënnalethema “All the World’s Futures” verzon. Op grond van dat thema heeft hij een groot deel van het Arsenale terrein naar eigen kunstbevinden ingericht. Kort samengevat vindt hij dat onze aardse samenleving op dit moment één grote chaos is en dat kunstenaars daarin maar eens hun politieke statement moeten maken. Dat wil dan natuurlijk zeggen , de kunstenaars die hij ziet zitten. Ik ben er niet blij van geworden. Je weet van te voren dat je geen “kunst voor boven de bank” moet verwachten. Maar dit?

begin van de expo in het Arsenale
begin van de expo in het Arsenale

Het begint met heel veel zwaarden en sabels die op een esthetische manier gegroepeerd in de grond gestoken staan. Vervolgens bundels van cirkel en kettingzagen die, met zwarte pek overgoten, aan het plafond hangen. Nou, oké, als installatie niet onaardig. Daarna volgden, afgezien van af en toe een hoogtepunt of puntje, heel veel dark rooms met zogenaamde kunstvideo’s, meestal met een politieke boodschap. Video’s die blijkbaar kunst zijn vanwege het vage en schokkerige beeld.  Echt vreselijk af en toe. Van de vele die ik er zag, waren er zo weinig goed  dat je voor het tellen genoeg had aan de hand van een timmerman die door zijn werk vingers heeft verloren. Er waren dus maar enkele kunstenaars die geen filmopleiding meer nodig hadden. Of die misschien juist wel hadden gehad. Eigenlijk zeer verbazingwekkend als je weet hoe lang video in kunstland al is geaccepteerd als medium. ’t Is natuurlijk vloeken in de kunstkerk om te beweren dat je al heel veel kunt leren over het vak door goed te kijken naar een paar Hollywoodfilms. Maar voor de meeste van die videokunstenaars zou het eigenlijk verplicht moeten worden gesteld. En trouwens, wat moet ik bij de kunst met films die eigenlijk alleen maar gewone documentaires zijn?

vervolg van de expo
vervolg van de expo

Zoals gezegd was er, in mijn ogen dan, beslist ook goeie kunst te bewonderen. Ik heb wat foto’s tussendoor gestrooid. Van mooie installaties en zelfs ook nog schilderijen.

arsenale 05

arsenale 06

indrukwekkende schilderijen van de 77 jarige Baselitz, hoezo "All the World's Futures"?
indrukwekkende schilderijen van de 77 jarige Baselitz, hoezo “All the World’s Futures”?
beeld in paviljoen van Argentinië
beeld in paviljoen van Argentinië

Want schilderen? Nee, daar doen we in de avantgarde eigenlijk niet meer aan. Dat is zo passé! Nee, dan hangen we in verband met de vluchtelingenproblematiek liever krantenpagina’s en slechte foto’s daarover op. Ik neig er door deze Biënnale toe te beweren dat kunst vooral slechter wordt, uitzonderingen daargelaten, als kunstenaars zo nodig aan politiek moeten gaan doen.

Want niet alleen Okwui Enwezor vind ik zo’n curator in zijn nieuwe naakte kleren, ook diverse landencuratoren in het Arsenale verdienen beslist een nominatie. En dan mag je tegenwoordig nog blij zijn als zo’n curator niet in veel grotere, vettere letters en ook nog boven jou als kunstenaar op de affiches staat.  Ik vraag me echt af hoe ’t in de kunstwereld verder gaat als dit soort curatoren de macht houdt. Mijn mening is dat er heel veel kleine jongetjes nodig zijn die allemaal heel hard roepen dat de keizer in z’n nakie loopt. En dan maar hopen dat er daarna een nieuw realiteitsbesef ontstaat. Ook onder de kunstcritici en journalisten.

arsenale 09

arsenale 10

deel van Italiaanse paviljoen
deel van Italiaanse paviljoen
deel van Italiaanse paviljoen
deel van Italiaanse paviljoen

Interessant vind ik nog een paar cijfers.  Van de veel meer dan 20 miljoen toeristen die Venetië jaarlijks bezoeken, gingen er in 2013 ongeveer 450.000 naar de toenmalige Biënnale. Daarbij zij aangetekend dat die ongeveer een half jaar duurt. Bij de Late Rembrandt in het Rijksmuseum waren er meer dan een half miljoen in drie maanden. Geen slechte score dus voor directeur Wim Pijbes met zo’n oude meester! Tot volgende week.

TOOS

Keulen en de Art Cologne werden niet op één dag gebouwd


Dom van Keulen
Dom van Keulen

Lang, lang geleden, minstens twintig jaar, was ik er voor het laatst. Bij de Art Cologne in Keulen, een bekende Duitse kunstbeurs. In Keulen kwam ik daarna nog wel vaker. Maar op die beurs niet meer. Één keer per jaar voor vier dagen, dat moet net treffen. Vorig jaar stond ie al wel op het programma om samen met Duitse vrienden te bezoeken. Alleen kwam er toen iets tussen. Vandaar dit jaar een rood omcirkelde Art Cologne in mijn agenda, samen met een nieuwe afspraak met Doris en Christian, die Duitse vrienden. Ooit kwamen ze een keer tijdens de Kunst en Cultuurroute van Middelburg mijn atelier in, vielen voor mijn werk, kwamen nog eens terug en nog eens en nu hangt er dus een “Toos” bij hun aan de muur. Niet ver van dat Keulen, dat samen met Aken niet op één dag werd gebouwd zoals het aloude spreekwoord zegt.

keulen 2 Afgelopen week kwam ’t er dus wel van. Eigenlijk best schandalig dat het zo lang moest duren. Want met de 48ste aflevering dit jaar is de Art Cologne de oudste beurs ter wereld voor moderne en hedendaagse kunst. Maar een mens kan nu eenmaal niet alles. Denk maar aan die aflevering van vorige week met mijn verzuchting en wens voor een week van acht dagen.

Nu, terwijl ik dit stukje maak, kan ik alleen maar concluderen dat ik er vaker had moeten zijn. Een heerlijke beurs met twee gezichten. Op de 1ste verdieping tapijt  op de vloer en heel veel dure kunsthandel met namen van heel veel dooie kunstenaars die je ook in de musea voor moderne kunst tegenkomt. Echt voor de verzamelaar met heel veel geld. Dat was ook duidelijk te zien aan het publiek. Uiterlijk, type kleding, soort mens en kamertjes bij diverse stands waar men zich kon terugtrekken om, zo schatte ik dat in, te onderhandelen over tientallen- of misschien wel honderdduizenden euro’s meer of minder. Niks mee mis, zo gaat dat nu eenmaal.

gebakken lucht?
gebakken lucht?

Op de 2de verdieping geen tapijt dus ongetwijfeld minder kosten per vierkante meter stand.  Ook een andersoortig publiek. En beslist ook andersoortige kunst. Kunst van nu, meer avantgarde, meer installaties. Dus automatisch ook veel meer gebakken lucht, meer “kleren van de keizer”. Zoals een paar foto’s illustreren.

kleren van de keizer?
kleren van de keizer?

Keulen 5

Maar ook aangename verrassingen. Van kunstenaars die we in Nederland niet kennen. Bijvoorbeeld ene Jonas Burgert , een echte schilder met een geheel eigen wereld. Nog nooit van gehoord, maar dat doek waar ik naar kijk moest al wel € 95.000 opbrengen. Dat vind ik dan, voorzichtig uitgedrukt, weer wat overdreven. Of, heel onverwacht, Bernar Venet. Bij ons volstrekt onbekend, maar mijn galerie in Nice werkt wel met hem samen. Daar aan de Côte d’Azur hoort ie bij de bekende ouwe garde.

Jonas Burgert
Jonas Burgert

Ook kwam ik werk tegen van Folkert de Jong, een jonge Nederlandse kunstenaar die internationaal furore maakt met zijn driedimensionaal werk. ’t Leuke was dat ik dezelfde beelden al eerder zag in een installatie die hij een poos geleden maakte voor het Haags Gemeentemuseum en waarover ik begin dit jaar hier schreef.

Folkert de Jong
Folkert de Jong

Dat onverwachte maakt zo’n buitenlandse kunstbeurs echt leuk. Ik vermoed dat ik niet opnieuw twintig jaar wacht voor ik weer naar de Art Cologne ga. Tot volgende week.

TOOS

http://www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein