Tagarchief: Henk Helmantel

Hoe dichter bij Dordt hoe …….


Heb je ooit een groot huis kunnen kopen voor een halve euro en dat niet gedaan? Waar die vraag mee te maken heeft? Met een recent bezoek van mij aan Dordrecht.

de Grote Kerk in Dordrecht

Dordrecht, een stad die niet alleen een belangrijke rol heeft gespeeld in mijn vroegere, jonge leven maar ook in de nog veel oudere Nederlandse geschiedenis. Ga maar na: een belangrijke middeleeuwse handelsstad, de grootste van Holland, sterk bepalend voor de Tachtigjarige Oorlog en godsdienstig zeer bepalend door de Dordtse Synode van 1618-19.

overzicht van de bijeenkomst van de Dordtse Synode

Bij mijn bezoek moest ik weer denken aan de uitspraak ‘Hoe dichter bij Dordt hoe rotter ’t wordt’. Een uitspraak die ik nooit heb begrepen. En terecht. Want werd onlangs niet in The Times, toch echt geen miezerig krantje, Dordrecht aangemerkt als een verborgen parel? En heeft ook  niet een miljoenenpubliek  op tv de recente  optocht van The Passion door de oude stad kunnen bewonderen? Dat van die parel wist ik dus al heel lang. Gewoon omdat ik rond 1970 een aantal jaren in Dordrecht heb gewoond en gewerkt. Ik had er zelfs met enkele vrienden een gigantisch monumentenpand kunnen kopen vlak naast de voor Dordt zo beeldbepalende Grote Kerk.

bij dat monumentenpand
de ligging ervan naast de Grote Kerk

Dat moest dan één gulden kosten. Jazeker, één hele gulden! Maar dan namen we wel de verplichting op ons om dat patriciërshuis helemaal volgens de regeltjes te restaureren en renoveren. Op eigen kosten natuurlijk. Want de gemeente had geen sous. En rijkssubsidie? Wat was dat? Dus ’t zat er toen voor ons als jonkies financieel niet in. Afgezien nog van de vele jaren die ’t zou gaan kosten naast onze banen. Een typisch geval van jammer.

Die herinneringen kwamen boven toen ik de Grote Kerk bezocht vanwege een expositie daar  van de bekende stillevenschilder Henk Helmantel en ik ook nog door ging naar museum Het Hof van Nederland vanwege de Statenbijbel. Beide onderdelen van de festiviteiten rond die Dordtse Synode van 400 jaar geleden.

interieur van de Grote Kerk

Maandenlang waren ze toen in Dordrecht aan het steggelen, de rekkelijken en preciezen, oftewel de Arminianen en Gomaristen, oftewel de remonstranten en contraremonstranten. Een akkefietje over de goddelijke predestinatie. Maar over hun hoofden heen woedde een politieke strijd tussen stadhouder Maurits en raadspensionaris Van Oldebarnevelt. De gevolgen? Van Oldebarnevelt werd nog in 1619 letterlijk een kopje kleiner gemaakt en in 1637 verscheen de eerste officiële editie van de Statenvertaling van de bijbel.

de Statenbijbel

In dat geheel past Henk Helmantel heel mooi vanwege zijn gereformeerde achtergrond en zijn schilderijen van kerkinterieurs. Want ook die maakt hij namelijk. Hij had er zelfs een op een ezel staan in de keuken van zijn prachtig herbouwde middeleeuwse pastorie in het Groningse Westeremden toen ik daar een aantal jaren geleden met hem gezellig de kunstwereld zat door te nemen. Mee een reden om in de Grote Kerk te gaan kijken hoe hij die nu in beeld had gebracht.

schilderijen van Henk Helmantel in de Grote Kerk

Dit kon ik dan gelijk combineren met een bezoek aan dat Hof van Nederland. Een prachtig nieuw museum in oude gebouwen, geopend in 2015, en gewijd aan de geschiedenis van het ontstaan van onze Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. En de belangrijke rol die Dordrecht daarin speelde.

museum Het Hof van Nederland
expositie over de Statenbijbel

Echt een moetje, alleen al vanwege de moderne manier van presenteren. Maar ik was er voor de speciale expositie over de beroemde Statenbijbel. Het boek dat vanaf 1637 mee het fundament legde voor onze Nederlandse taal nu. Met bijvoorbeeld woorden en uitdrukkingen als: muggeziften, de dood in de pot, de geest is gewillig maar het vlees is zwak, in zak en as zitten.

In zak en as heb ik zeker niet gezeten toen die koop van dat monumentenpand in Dordrecht er niet in bleek te zitten. Nog steeds ga ik graag iets drinken op een terras van het Groothoofd, gelegen aan een van de drukst bevaren plekken van Europa, waar drie rivieren samenvloeien. En zou de liefde op het eerste gezicht voor mijn Middelburgse pakhuis uit 1738 iets met het oude Dordrecht en alle water daar te maken kunnen hebben? Vast wel! Tot volgende week.

het Groothoofd in Dordrecht

TOOS

Advertenties

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie wordt de komende KvhJ van ’t land?


 Eind juni zit ik toch altijd wel een beetje in spanning. Al een aantal jaren elke keer weer. Want dan komt er, net als bij de pausverkiezing in het Vaticaan, witte rook uit de schoorsteen van de Stichting Kunstweek. De stichting die ooit in 2002 begon met de organisatie van de verkiezing van de Nederlandse Kunstenaar van het Jaar. En bij die witte rook daalt de lijst neer met de namen van de 90 genomineerden voor die titel. Die negentig krijgen altijd al een dag eerder bericht van hun uitverkiezing. Vandaar dus de hierboven aangehaalde spanning. Krijg ik opnieuw dat mailtje? Want ik blijf het een grote eer vinden mijn naam op de verkiezingslijst terug te vinden, ook al heb ik er al heel wat keertjes op gestaan. En ja hoor, ook in deze 16e editie zat ik er weer bij!

de stemlijst

Het selecterend panel van zo’n 100 museumdirecteuren, conservatoren, kunsthistorici, kunstcritici, verzamelaars en kunstdocenten mag dan door de jaren heen veranderen, ik heb er als kunstenaar dus nog steeds genoeg draagvlak. En dat maakt blij. Want ga maar na. Dit jaar worden er zes nieuwe namen voorgedragen vergeleken met 2017. Maar als je kijkt naar de lijst van tien jaar geleden is de helft van de namen van toen vervangen door andere. In mijn ogen best veel.

Er kan nu volop gekozen worden door het publiek. Uit namen van bekende kunstenaars als Jan Cremer (wie kent zijn naam niet!), Marlene Dumas (wereldberoemd), Henk Helmantel (van de hele dure stillevens), Jeroen Krabbé (ook van film en tv), Ans Markus (kijk maar in DE bladen), Erwin Olaf (van de glamorous foto’s van de koninklijke familie dit jaar), Daan Roosegaarde (van de Afsluitdijk en nog heel veel meer)) en Henk Visch (met afgelopen jaar nog een groot beeld in Middelburg tijdens de 5-jaarlijkse Façade). Daar sta ik toch maar mooi tussen! Best een toost waard, vind je niet?.

Maar nu moet er dus gestemd worden. Via www.kunstenaarvanhetjaar.nl/verkiezing2019/ronde2/ .

Als ik daardoor bij de overblijvende 20 kunstenaars terecht kom, zou ik dat helemaal niet erg vinden. Want dat is de bedoeling van deze verkiezingsronde. Twintig van de negentig gaan door naar de derde ronde. Het panel is dan weer aan de beurt voor de keuze van de overblijvende laatste acht. Maar zover is ’t voorlopig nog niet. Want er kan in deze tweede ronde gestemd worden tot 15 september. Ik ben benieuwd. Tot volgende week.

TOOS

12 Keer op rij erbij en 12 keer in de top


KvhJ01

Het zal zo’n veertien jaar geleden zijn dat hij die lumineuze inval kreeg. De inval? “We gaan een verkiezing organiseren voor de Nederlandse Kunstenaar van het Jaar, buiten alle gebaande kunstwegen, alle kunstsubsidiekanalen en alle kunstinstituties om, gewoon een fris kunstgeluid waarbij iedereen zich betrokken kan voelen”. Die hij? David Polak, de man die nu, veertien jaar later, eigenlijk zelf een kunstinstituut heeft gevormd.

KvhJ02Met die jaarlijkse verkiezing en de daarmee samenhangende  Kunstweek altijd aan het begin van november als leidraad. Met een reeks kunstbeurzen door het hele land voor zowel professionele als amateurkunstenaars die daarmee via een eigen bijdrage een podium krijgen voor hun werk. Met de zogenaamde C-kaart waarmee je korting krijgt op allerlei cultuuruitingen in het hele land. Verder is er een serie boeken “Beeldende kunst in Nederland” en “Jaarboek Kunstenaars” ontstaan. Zoals ook de club Vriend van Stichting Kunstweek en een club van partners en sponsors waardoor dat alles zonder gemeentelijke en rijkssubsidies kan draaien. Of de Nationale Associatie voor Beeldend Kunstenaars NABK die zich inzet voor de beeldende kunst in het algemeen. En wie weet vergeet ik nog een en ander.

Dat had David Polak zelf vast niet verwacht toen in 2003 ergens in een zaaltje in Utrecht de eerste verkiezing van die Kunstenaar van het Jaar nog wat rommelig verliep. Ik weet dat want ik was erbij als een van de genomineerden. De oude Cobra-coryfee Corneille, speciaal daarvoor overgekomen uit Parijs, werd toen de eerste van de reeks Kunstenaars van het Jaar.

Waarom ik dit alles nu ophaal? Omdat de nieuwe verkiezing op de traditionele datum van 1 juli weer is los gebarsten. Op http://www.kunstenaarvanhetjaar.nl/verkiezing2017/ronde2/  kan weer gestemd worden op de 90 genomineerde kunstenaars. En zoek je alfabetisch op achternaam bij de H, dan kom je mij daar ook weer tegen.

KvhJ03

Want ik zit er nu, in 2016, opnieuw bij als genomineerde. Nog steeds zou ik eigenlijk beter kunnen zeggen. Want sinds 2005 heeft mijn naam niet ontbroken op de lijst van kunstenaars die door een panel van rond de 100 Nederlandse kunstkenners wordt samengesteld. Zij mogen allemaal maximaal 20 kunstenaars aandragen en dan gaat ’t er maar om welke namen het meest worden genoemd.

Nu is het aan het publiek om tot half september via internetstemmen  een groep van de 20 populairste kunstenaars door te laten gaan naar de volgende ronde. Dank zij de liefhebbers van mijn werk zat ik daar tot nu toe ook steeds bij. Al 12 keer dus. Niet onaardig toch? Als daarna dat kunstpanel weer aan bod komt om uit die overgeblevenen de laatste acht aan te wijzen voor de publieke slotronde zit mijn naam er nooit meer tussen. Dat leed zal ik moeten dragen! Voor die allerlaatste groep heb ik dus blijkbaar niet genoeg draagvlak binnen het panel. Maar hoe dan ook werd ik door de publieksstemmen toch maar mooi de Briljanten Kunstenaar 2016. Dat is zij of hij die in de uiteindelijke volgorde als eerste 65-plusser daarvoor in aanmerking komt.

KvhJ04

Dat ik er opnieuw bij zit, streelt mijn kunstenaarsego natuurlijk best wel. Want van de reeks Kunstenaars van het Jaar zijn er al 5 niet meer terug te vinden onder de genomineerden van nu. Bij Corneille overigens wel logisch. Want die is dood. En van bijvoorbeeld de 90 genomineerden in 2009 is maar de helft over in de nu gepubliceerde lijst. Aan doorstroming dus geen gebrek. Dat ik daar verkeer tussen heel veel zeer gerenommeerde kunstenaars stemt me beslist tevreden. Ga maar na. De wereldberoemde Marlene Dumas, het vroegere enfant terrible Jan Cremer, de onbetaalbare stillevenschilder Henk Helmantel, de als een komeet opgekomen beeldhouwer Folkert de Jong, de ook voor IKEA werkende en overbekende design-ster Hella Jongerius, society-schilder Ans Markus, de over de hele wereld werkende fotograaf Erwin Olaf, de op dit moment nogal controversiële ontwerper Daan Roosegaarde en herman de vries die zijn naam zonder hoofdletters schrijft en in 2015 Nederland vertegenwoordigde op de Biënnale van Venetië. Interessant stel bij elkaar dus.

Maar nu allemaal stemmen. Ook op mijn website www.toosvanholstein.nl heb ik op de Nederlandse openingspagina een link aangebracht die direct naar de stemlijst voert. Tot volgende week.

TOOS

Briljanten Kunstenaar 2016 zijn moet je vieren, toch?


Bas 1

Als je via de verkiezing van Kunstenaar van het Jaar wordt uitgeroepen tot de Briljanten Kunstenaar 2016 mag je daar best trots op zijn. Dat ben ik dan ook. ’t Misstaat beslist niet nu te zijn opgenomen in het rijtje met voorgangers als Gerti Bierenbroodspot, Co Westerik, Armando, Henk Helmantel, Marte Röling en Ans Markus.

Zo’n uitverkiezing wil ik natuurlijk niet zomaar voorbij laten gaan. Veel te leuk. Dus hoort daar een kunstfeestje bij.

Music, tweeluik, digicompo op alu-dibond, 160-240 cm
Music, tweeluik, digicompo op alu-dibond, 160-240 cm

Of waarom dan niet gelijk maar meerdere?  Want zo’n feest vieren is natuurlijk het fijnst samen met al die kunstliefhebbers die in de loop der jaren fan van mijn werk zijn geworden of dat ook nog in huis hebben om er dagelijks van te kunnen genieten. En met hen die mogelijk ook nog iets willen aanschaffen. Dat zijn er veel te veel bij elkaar voor maar één event. Want heet dat tegenwoordig niet zo in modern Nederlands? Event! Al filosoferend daarover met een paar kunst-sparringpartners kwamen er allerlei ideeën naar boven. Hoe die vorm hebben gekregen, zal in de loop van de komende maanden gaan blijken.

Het eerste feestje in de rij er trouwens al snel. Met Pasen. Bij Bas+Mar de Jager aan het Kerkplein in Kapelle (Zeeland). In het pand waar ooit Annie M.G.Schmidt als kind woonde. En waar nu die prachtige, luxe, alom in Nederland en België bekende interieurzaak al heel lang is gevestigd.

Bas+Mar de Jager, Kapelle
Bas+Mar de Jager, Kapelle

Bij Bas+Mar de Jager is namelijk al een poos een expositie van mij gaande. Al pratend met directeur Henri de Jager kwam de vraag voorbij aan welk getal je nu eigenlijk het begrip briljant zou moeten koppelen. Zilveren, gouden en diamanten gebeurtenissen zijn ten slotte allemaal verbonden met een bepaald cijfer. Maar hoe zit dat met briljant?

Die vraag leidde tot een aantrekkelijk gebaar voor de bezoeker. Welk? Tja, dan moet je eigenlijk naar Kapelle komen met Pasen. Op de dagen van  Goede Vrijdag 25 maart tot en met tweede Paasdag 28 maart (zie voor meer gegevens hieronder). Dan, maar ook alleen dan,  wacht de bezoeker bij aankoop van een werk van mij een Briljanten verrassing. Ter plekke te verzilveren! Nogal cryptisch, deze boodschap? Een goede verstaander heeft toch maar een half woord nodig?

Zelf ben ik in dit Paasweekeinde aanwezig op vrijdag 25 en maandag 28 maart van 13-17 uur bij deze “Briljanten kunstactie bij Bas+Mar de Jager”

vrijdag 25 maart t/m maandag 28 maart

Kerkplein 57  4421 AB Kapelle

open vr-za-ma 9-17 uur, zo gesloten
Bas 4

Maar er komen dus, verspreid over het jaar en het land, nog meer van dit soort weekend  kunstmanifestaties. Allemaal in hun eigen vorm. Waar en wanneer? Als je je via mijn website www.toosvanholstein.nl abonneert op de Nieuwsbrief blijf je helemaal op de hoogte. Ook dit blog is daar natuurlijk goed voor. Ik kan trouwens al vast wel verklappen dat de eerstvolgende ergens in juni is. In een heel ander deel van Nederland.Tot volgende week.

TOOS
Resize 2 of handtekening van Toos Ned

Briljanten Kunstenaar van het jaar 2016!!


Ben ik voor een aantal weken onder de horizon van de internetradar verdwenen, kom ik in de loop van de vorige week weer met mijn hoofd boven die horizon uit en zit mijn mailbox natuurlijk proppiesvol. Maar één bericht sprong er toch gelijk wel uit. Een mail Van de Stichting Kunstweek. De stichting die al heel wat jaartjes de verkiezing Kunstenaar van het Jaar organiseert. En wat stond erin? Dat ik was uitgeroepen tot de Briljanten Kunstenaar van het Jaar 2016. En wat dat briljante dan wel inhoudt? Dat verdient natuurlijk enige toelichting.

een toast op die titel Briljanten Kunstenaar mag natuurlijk best
een toast op die titel Briljanten Kunstenaar mag natuurlijk best

Over die verkiezing voor de Kunstenaar van het Jaar schreef ik al eerder. Al een aantal jaren achter elkaar ben ik daarvoor genomineerd door een bijbehorend kunstpanel. Al die jaren dring ik via de daarop volgende publieke verkiezingsronde  ook door tot de groep van de laatste 25 uitverkozenen. Daaruit kiest dat panel dan weer de laatste acht voor de uiteindelijke, opnieuw publieke ronde. Maar door de tussentijdse zeef van het panel bereik ik nooit die laatste acht. Wel zit ik altijd ergens tussen de 15de en 25ste plek. Samen trouwens met andere, gerenommeerde kunstenaars. Daarbij zitten er ook die 65 jaar of ouder zijn. Met dus sinds vorig jaar ook mijn persoontje daaronder. Voor die groep is een aantal jaren geleden de titel Briljanten Kunstenaar van het Jaar in het leven geroepen. De “oudjes” moeten ten slotte ook in ere worden gehouden. En laat ik nu dit jaar de 1ste kunstenaar in die groep zijn in de rangorde van de laatste 25. Met wel van nog een kanttekening erbij. Want ben je al eerder Briljanten Kunstenaar geweest, dan kun je dat niet meer opnieuw worden. Zo gaat bijvoorbeeld een icoon in de Nederlandse kunstwereld als Armando mij in de rangschikking dit jaar nog voor. Maar die was al eens briljant. Zodat hij nu niet meer mag. Ik dus nog wel, één jaar lang. Eigenlijk best kort. Weet je wat? Ik opteer er gewoon voor om een groeibriljant te zijn, ook na mijn 65ste.

Hoe dan ook, ik ben er trots op me nu in het gezelschap te mogen bevinden van Armando en verder bekenden als Marte Röling, Ans Markus, Henk Helmantel, Co Westerik en Gerti Bierenbroodspot.

Als gevolg van mijn “Nieuwe Titel” kreeg ik ook nog de uitnodiging om afgelopen zaterdag symbolisch het eerste exemplaar in ontvangst te nemen van het Jaarboek Nederlandse Kunstenaars 2016. Uit handen van David Polak, voorzitter van de Stichting Kunstweek. Dat gebeurde op een grote kunstbeurs die afgelopen weekeinde door de stichting in de Rotterdamse Ahoyhallen werd georganiseerd in het kader van de Kunstweek.

uitreiking van 1ste exemplaar Jaarboek Kunstenaars 2016
uitreiking van 1ste exemplaar Jaarboek Kunstenaars 2016

Kunstenaar van het Jaar werd overigens Daan Roosegaarde. De bevlogen designer die zich in allerlei projecten wereldwijd bezighoudt met het in elkaar laten vloeien van techniek, design, architectuur en natuur. Niet echt onverwacht, want hij maakt de laatste jaren flink furore. Maar eigenlijk veel leuker vond ik dat Maartje Korstanje Talent van het Jaar 2016 werd. Daarvoor moet je aan twee voorwaarden voldoen: jonger zijn dan 35 jaar en bij de groep van overgebleven 25 genomineerden de hoogst geplaatste van die jongeren zijn.  En waarom ik dat leuk vind? Afgezien van het feit dat ik Maartje wel ken, is zij Zeeuwse. Dus zijn twee van de drie kunstenaarstitels in Zeeland terecht gekomen. Een bij een echte Zeeuwse en een bij een ZeBra. Ondergetekende dus, een Zeeuwse Brabander. Tot volgende week.

TOOS

Al TOOS-doodlend naar de laatste 25


‘t Is weer eens TOOS-doodle tijd! Want ik had beloofd tijdens de expositie “TOOS-de ontdekkende mens” in fort Rammekens regelmatig zo’n doodle  te publiceren. En belofte maakt schuld. Of ik het ook blijf doen als die tentoonstelling straks, na zo’n zes maanden, op 9 oktober voorbij  is, weet ik nog niet. Misschien wel, misschien niet, misschien onregelmatig, ik ben daar zelf nog niet uit. Maar hier is er dus weer één, in de landschapsfeer dit keer. Ga maar naar www.toos.biz en TOOS-doodles om ‘m te downloaden en op A4 te printen als kunst voor niks en niemandal.

 Ik tekende deze al een aantal weken geleden op mijn iPad zoals bezoekers van mijn YouTube-kanaal http://bit.ly/ij4Pag aan de hand van bijgaand plaatje zouden kunnen zien. Bij de vorige TOOS-doodle zette ik daar namelijk een filmpje op dat juist het maken van deze laatste tot onderwerp heeft.  Omdat het gemak de mens dient, heb ik die video  nu maar gelijk in deze blogaflevering opgenomen (zie onderaan). 

 En dan nog even die landelijke verkiezing van Kunstenaar van het Jaar. Afgelopen vrijdag kreeg ik bericht dat ik was doorgedrongen tot de volgende 25 genomineerden. Eerder schreef ik al over mijn nominatie bij de eerste groep van negentig, samengesteld door een groot panel van Nederlandse kunstkenners. In de afgelopen publieksronde, waarin zo’n 20.000 stemmen zijn uitgebracht, hebben blijkbaar zoveel mensen op mij gestemd dat ik nu dus bij de laatste 25 zit. Beslist niet onaardig dus! Zeker niet als je nagaat dat daarbij namen zitten als die van de wereldberoemde Marlene Dumas, waarvan werk voor miljoenen verkocht wordt op kunstveilingen, de wijd en zijd bekende popfotograaf Anton Corbijn, de bekende stillevenschilder Henk Helmantel, BN’er Ans Markus en kunsticonen als de oude meester Co Westerik, Marte Röling en kunst/reclame fotograaf Erwin Olaf. Alle namen zijn terug te vinden op www.kunstweek.nl/verkiezing.

Het kunstpanel nomineert nu uit die groep van 25 ten slotte acht kunstenaars die de laatste publieksronde ingaan. Ik houd jullie op de hoogte.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl