Tagarchief: Henry Moore

Van Bob Dylan tot Giuseppe Verdi


Bob Dylan in de AFAS Live, voorheen Heineken Music Hall, Amsterdam

Stel dat die toen al zou hebben bestaan, zou operagrootmeester Giuseppe Verdi (1813-1901)dan mogelijk de Nobelprijs voor literatuur hebben kunnen krijgen? Ik denk van niet. Want de libretto’s voor zijn opera’s werden toch vooral door anderen geschreven. Maar ja, wie had ooit gedacht dat Bob Dylan (1941) die literatuurprijs nog eens zou krijgen? Zeker niet diegenen uit het literaire wereldje die daarover vorig jaar moord en brand schreeuwden.

Saimir Pirgu (Il Duca di Mantova), Roberto Accurso (Marullo), Koor van de Nationale Opera

Ik zie al weer die verbaasde gezichten voor me met daarop duidelijk zichtbaar de vraag ‘hoe kom je nu in godsnaam op de link tussen Verdi en Dylan’. Nou, eigenlijk heel simpel. Omdat ik in een kort tijdsbestek zowel een concert van Dylan meemaakte als de opera  Rigoletto van Verdi bijwoonde. Een wonderlijke combinatie? Nee hoor, totaal niet. Ik kan ten slotte ook genieten van zowel realistische schilderkunst als van abstracte. Zeg maar van Vermeer tot Willem de Kooning. Of bij beelden van Michelangelo tot Henry Moore. Als ’t maar kwaliteit is. En daar heb je bij Verdi en Dylan beslist niet over te klagen.

Oké, Dylans stem is behoorlijk gruizig geworden. En zijn bewegingen op het podium zijn beslist houterig te noemen. Hing er daarom misschien geen groot projectiescherm voor detailopnamen van het podium? Niet dat dit iets uitmaakte want zelfs vanaf het balkon in de immense Heineken Music Hall, die nu ineens AFAS Live heet, kon zijn ingeperkte bewegingsritmiek  je echt niet ontgaan. Maar het blijft natuurlijk wel Bob Dylan, een van de grootste iconen uit de popwereld. Een man die onsterfelijke liedjes heeft gemaakt met maatschappelijk tegendraadse en poëtische teksten. En die nu toch maar mooi de Nobel literatuurprijs heeft gekregen. Dat die teksten met die gruizige, af en toe wat mompelende stem niet altijd goed waren te verstaan? Ach, so what! ’t Was gewoon genieten.

nog een scene uit Rigoletto,

Bij zo’n opera van Verdi versta ik de Italiaanse tekst ten slotte ook niet, hoe duidelijk en gearticuleerd die ook wordt gezongen. Maar daarvoor hebben ze in de Stopera boven het toneel dan juist wel een scherm hangen waarop de vertaling voorbij komt. Kun je, terwijl ’t zich voor je ogen afspeelt, in ieder geval ook nog lezen dat er iemand heftig verliefd geworden is of mogelijk zelfs aan het doodgaan is. Want daar gaat ’t bij Italiaanse opera toch om: drama, liefde, verraad en emotie, een en al emotie. Met prachtige muziek en prachtige stemmen. Toch een tikje anders dan die stem van Dylan.

La donna è mobile, de vrouw is grillig, beroemde aria uit Rigoletto zoals gezongen in de Stopera

Ik weet nog goed dat ik heel wat jaartjes geleden als volstrekt groentje en plaatsvervangster met mijn zus mee mocht naar een concert van de wereldberoemde sopraan Jessye  Norman in het Concertgebouw. En eigenlijk is het heel gênant wat ik nu vertel. Maar ach, ’t is ook erg lang geleden. Na de pauze, let wel ná, vroeg ik ineens ‘Zingt ze nou zonder versterking?’. De blik van zuslief omschrijven gaat me niet lukken. Zogezegd een leermomentje.

Maar je kunt je ook nauwelijks voorstellen wat voor geluidsvolume zo’n operakeel kan produceren. Dat maakte ik een paar jaar geleden nog mee bij een uitvoering van Mozarts ‘Die Zauberflöte’. Ook weer van de Nederlandse Opera in de Amsterdamse Stopera. We zaten op rij twee en de regisseur had, zo bleek,  besloten dat tijdens de voorstelling één van de zangers het toneel zou aflopen en zich al zingend langs de benen van de toehoorders op juist die rij twee moest wurmen. Op zich al een kunststukje. Maar het geluidsvolume dat me toen passeerde? Echt ongelooflijk! Wat een klankkast kwam daar voorbij! Dat zal ik nooit meer vergeten.

andere scene in Rigoletto

Datzelfde geldt trouwens ook voor die voorstelling van Rigoletto. Het verhaal op zich is, zoals bij veel opera’s, zonder meer krankjorum te noemen. Volstrekt naïeve dochter van mismaakte  hofnar Rigoletto wordt zeer heftig verliefd op rokkenjagende hertog van Mantua en wordt doodgestoken  door een door haar vader ingehuurde kille moordenaar die eigenlijk de vuige hertog moet vermoorden. Drama tot de laatste snik. Misschien dat de regisseur hierdoor op het idee kwam ’t geheel zich te laten afspelen in een ouderwets krankzinnigengesticht. Met Rigoletto als geestelijk wrak. Geen kasteel van Mantua dus. Ach, moet kunnen. Zeker als ’t zo inventief en beeldend wordt uitgewerkt als nu het geval was. Zogezegd een frisse kijk, of moderner geformuleerd, out of the box denken. Maar in welke enscenering dan ook, die muziek blijft prachtig. Net zoals bij Dylan.

nogmaals Dylan in de AFAS Live

Bij hem ontdek je ook ineens dat ie het intro van een eigen nummer zo heeft veranderd dat je ’t in eerste instantie helemaal niet herkent. Ook heel knap, zo out of the box spelen. Tot volgende week.

TOOS

Advertenties

Waar de Thermen van Diocletianus al niet toe kunnen leiden


restanten van de Thermen van Diocletianus
restanten van de Thermen van Diocletianus

Waar was ik ook al weer gebleven voordat Jheronimus Bosch er tussendoor kwam? Oh ja, in Rome, de Eeuwige Stad. Daar waar altijd weer nieuwe kunstschatten zijn te ontdekken, al kom je er voor de tigste keer. Zo ook nu.

gerestaureerde hal in de thermen
gerestaureerde hal in de thermen

Over mijn eerste bezoek aan de Musei Vaticani berichtte ik al. Maar een dag later was er nog zo’n eerste bezoek. Nu overigens geheel onverwacht. Want stel je voor. Komend vanuit het grote eindstation Termini kun je ze bijna niet missen. De Thermen van Diocletianus. Een bij voorgaande Rome-bezoeken altijd gesloten en nogal ruïneus, maar beslist imposant geheel. Ooit, aan het begin van de 4e eeuw, het grootste thermencomplex uit de Romeinse oudheid.

een beeld van Henry Moore
een beeld van Henry Moore

Er konden te gelijkertijd zo’n drieduizend Romeinen gezellig met elkaar badderen. En nu ineens bleken die thermen weer geopend. Prachtig gerestaureerd. Maar niet als badhuis. Een paar gigantisch hoge ruimten waren omgetoverd tot expositiezalen. Met daarin een tentoonstelling van beelden en tekeningen van Henry Moore (1898-1986). De grote meester met de grote beelden van het geabstraheerde menselijke lichaam. Absoluut een veroverende kunstverrassing. Prachtig hoe zijn moderne beelden combineerden met de rauwe, eeuwenoude bakstenen muren. Die nieuwe oude ruimtes waren dan weer gekoppeld aan het ernaast liggende Museo Nazionale Romano. Dat is dan weer gevestigd in een oud kloostercomplex dat ooit weer gebouwd is op resten van de thermen. ’t Kan gewoon niet op in Rome, die combinatie van oud, nog ouder en cultuur.

een buitenruimte in de thermen
een buitenruimte in de thermen

Maar van de ene kunstverrassing kwam de andere. Ik had me al enigszins  verbaasd over de toch wel wat hoge toegangsprijs voor de combinatie van thermen en museum. In een gesprekje met een suppoost ter plaatse bleek maar weer eens dat je altijd de kleine lettertjes goed moet lezen. De kaartjes gaven namelijk ook nog toegang tot drie andere musea. Met de mogelijkheid die te bezoeken verspreid over verschillende dagen. Best handig dus. Maar oeps! Dit was onze laatste dag in Rome. Als je de volgende dag vanuit Civitavecchia per schip de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan wilt gaan oversteken, is ’t toch wel handig om daar op tijd aanwezig te zijn. Wat te doen? Dan komt natuurlijk het karakter van de rechtgeaarde Nederlander naar boven. Je hebt er voor betaald dus zul je ze allemaal zien ook! De kaart van Rome erbij, de hele planning voor die dag omgegooid en op naar achtereenvolgens het Palazzo Massimo, de Crypta Balbi en als laatste het Palazzo Altemps dat nog tot laat open was. Want kijk, de oude Romeinse ruïnes die voor die dag op het programma stonden, liggen er al hééél lang. De aanname dat ze er bij een volgend bezoek aan Rome ook nog wel zouden liggen, is dus beslist als redelijk te bestempelen. Maar dat toegangskaartje had niet diezelfde eeuwigheidsduur.

Palazzo Massimo
Palazzo Massimo
roma07
nagebouwde kamer met oorspronkelijke fresco”s

roma06

roma08

beeld van een hermafrodiet
beeld van een hermafrodiet
sarcofaag met geweldig reliëf
sarcofaag met geweldig reliëf

Die palazzi Massimo en Altemps bleken prachtige collecties Griekse en Romeinse beelden, fresco’s,  mozaïeken en sarcofagen te hebben. De dag ervoor liep ik me nog te vergapen aan de verzameling in de Musei Vaticani. En nu? Meer kwaliteit en veel mooier tentoongesteld. Was ’t in het Vaticaan soms wat rommelig, hier kreeg elk meesterstuk de benodigde, mooi uitgelichte ruimte. Interessant was ook om te zien hoe de oude Romeinen de klassieke Griekse beeldhouwkunst bewonderden en kopieerden. Veel oorspronkelijke Griekse beelden zijn ooit vernietigd of liggen misschien nog ergens op ons te wachten, bedolven onder de grond of verzonken op de zeebodem. Maar dankzij Romeinse kopieën weten we wel hoe ze er hebben uitgezien. Niet alleen petje af voor de superrijke oude Romeinse families die deze collecties de afgelopen eeuwen aanlegden, maar ook voor de expositie inrichters. Een absolute aanrader, die twee musea.

Palazzo Altemps
Palazzo Altemps

roma12 roma13 roma15 roma16

roma14 Met bijgaande foto’s heb ik geprobeerd een indruk te geven. Maar ben je nieuwsgierig naar meer? Dan is er on line mijn fotoboek over dit Romebezoek. Honderd pagina’s via http://bit.ly/1KZYcMI . Tot volgende week.

TOOS

 

Bij Obama kon ik natuurlijk niet achterblijven


Kijk, als Obama al in het vernieuwde Rijksmuseum is geweest en ik nog niet, dan moet daar iets aan gedaan worden. Ik moet daar wel bij zeggen dat ik vorig jaar augustus al een poging had gewaagd, maar toen zo stom was om dat op een zondagmorgen te proberen. Niet doen dus, dom, dom, dom! De rijen buiten waren echt zo lang dat we besloten die niet nog langer te maken en ons te beperken tot de tegenwoordig  vrij toegankelijke buitentuinen. Daar was toen een expositie met beelden van Henry Moore aan de gang. Ook niet slecht.  Ik heb er nog een blogaflevering aan gewijd.

de nu overdekte binnenplaats van het Rijksmuseum
de nu overdekte binnenplaats van het Rijksmuseum

Gelukkig waren de via internet uitgedraaide toegangskaartjes een jaar geldig. Dus heb ik maar even gewacht met een nieuwe poging tot Obama was geweest. Nu dan wel op een door-de-weekse dag. Ook met behoorlijke rijen trouwens. Maar daarin schoof je toch vrij snel op.

Die rijen zijn ook heel terecht. Want dat gerestaureerde Rijksmuseum is echt heel, heel erg de moeite waard. De overdekte binnenplaatsen waar je nu binnenkomt, zijn een ongelooflijke aanwinst. Ruimtewinst, mooie balies, mooi licht en een voortreffelijk restaurant met een voortreffelijke bediening. Dat geldt overigens voor het hele museum. Prettig personeel met een heel gastvriendelijke uitstraling. Dat heeft die hoofddirecteur Wim Pijbes toch maar mooi allemaal voor elkaar gekregen. Zelfs toen ik ‘m vroeg of hij de grote zaal met de Hollandse Meesters even wilde laten ontruimen zodat ik een goeie foto kon maken, was dat helemaal geen probleem. Zie hieronder het resultaat.

zaal met de Hollandse Meesters
zaal met de Hollandse Meesters

Vijf minuten later zag ’t er weer zo uit.

Rijksmuseum 3klein

Voor Vermeer moest je echt de tijd nemen om bij zijn schilderijen te geraken, gezien alle Japanners die er met drommen tegelijk naar toe wilden. Dat was dan weer niet het geval bij “Het Joodse bruidje” van Rembrandt, één van mijn lievelingsschilderijen. Daar kon ik direct bijna met mijn neus bovenop komen. In werkelijkheid zie je pas echt hoe goed ’t is geschilderd. Een bijna abstracte achtergrond met losse verftoetsen in reliëf en in de personen hier en daar weer die prachtige precisie. Echt genieten! Een plaatje kan nooit die emotie oproepen.

"Het Joodse bruidje" van Rembrandt
“Het Joodse bruidje” van Rembrandt

Maar er was natuurlijk veel meer. Ontzettend genoten heb ik ook in de afdeling met middeleeuwse kunst. Donkere ruimtes met prachtige uitlichting en vitrines van 1ste kwaliteit museumglas. Van dat glas dat zo helder is dat je ’t nauwelijks als glas ervaart. Ik vermoed dat daar elke avonds flink aan gepoetst moet worden om neus en vingerafdrukken te verwijderen.

deel van de middeleeuwse collectie
deel van de middeleeuwse collectie

Over het gebouw heb ik  ’t dan nog niet eens gehad. Maar de oude hallen zijn weer terug gebracht in de oorspronkelijke, prachtige staat. Zoals architect  Pierre Cuypers het bij de bouw eind 19de eeuw bedoeld heeft. Driedubbel genieten dus in dat Rijksmuseum. De kunst, het gebouw en het perfecte personeel. Hulde! Tot volgende week.

de gerestaureerde voorhal
de gerestaureerde voorhal

JHML1208-8473

TOOS

www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Nooit op zondag, maar soms toch wel


Nee, het begin van de titel slaat niet op die filmhit en bijbehorende Top40-hit  “Never on Sunday” uit 1960, waarin de Griekse filmster en latere minister van cultuur Melina Merkouri een zeer oud vrouwelijk beroep uitoefende. Behalve dus op zondag. Het slaat op mijn bezoek aan het Amsterdamse Rijksmuseum afgelopen zondag dat niet doorging. Ik moest die avond toch in Amsterdam zijn dus waarom dat gerenoveerde museum niet gelijk meenemen? Nou, niet doen op zondag! Lange rijen voor gesloten draaideuren vanwege de grote drukte binnen. We besloten meteen die rijen maar gewoon die rijen te laten. Want van kunst genieten in de directe omgeving was ook goed mogelijk. In de nu vrij toegankelijke, gerenoveerde tuinen rond het museum was, zo wist ik, een expositie gaande van Henry Moore (1898-1986). Wereldberoemd geworden door zijn abstracties van de menselijke figuur in brons en marmer.

Flamenco1

Bij mijn opleiding aan de academie was Moore al niet meer uit de kunstboeken weg te slaan. En in mij had hij er een nieuwe bewonderaar bij. Dus dit mocht ik dan ook niet missen. Echt de moeite waard, net als die tuinen waar je nu heerlijk kunt zitten.

’s Avonds werd het trouwens ook weer zitten, daar in Amsterdam, bij een heel andere vorm van kunst. Waarbij stilzitten overigens niet meeviel. Flamenco in het Concertgebouw, een niet alledaagse combinatie. Maar zoals dat daar hoort, wel echte top!

Flamenco2 Ik heb wel eens een “flamencoschilderij” gemaakt, geïnspireerd door een reis in Andalusië in Zuid Spanje (zie bijgaande foto) met natuurlijk ergens in een warm theatertje een echte flamenco avond. Nu werd de grote zaal van het Concertgebouw echter vanzelf wel warm door het gezelschap van Marìa Juncal, één van de grootste hedendaagse flamencodanseressen van Spanje. Prachtig om die sfeer weer eens mee te maken. Al die emotie die weergeeft dat het leven en de liefde toch vooral veel leed veroorzaken. Een lach kan er eigenlijk maar zelden af. En zoals dat hoort, klonken de begeleidende zangers alsof ze heel veel pijn leden, over hun hele lijf. Terwijl ze toch best rustig op hun stoeltjes bleven zitten, op enkele acts na.

Flamenco3

Toch dus een inspirerend zondagje in Amsterdam, ook zonder het Rijksmuseum. En het mooie van zo’n zondag is dat je dan vrij kunt parkeren. Iets waaraan je doordeweeks in onze hoofdstad al snel een vermogen kwijt kunt zijn. Overigens, dat Rijksmuseum komt nog wel een keer, maar dan niet op zondag. Tot volgende week.

TOOS

www.toosvanholstein.nl

www.toos.biz

YouTube http://bit.ly/ij4Pag