Tagarchief: John Vijlbrief

Een mooi verjaardagsfeest voor de virtueel 80-jarige Mathilde Willink


 Voor sommigen zal ’t best wel een soort ver-van-mijn-bed show zijn, dat Terneuzen in het verre Zeeuws-Vlaanderen. Voor Maria Theodora Mathilde de Doelder, de latere Mathilde Willink, was ’t dat zeker. Ondanks, of misschien dankzij, het feit dat ze er was geboren. Ze liet haar geboortestadje zo snel mogelijk achter zich nadat ze het gymnasium had afgerond. Maar voor de huidige Terneuzenaars geldt dat natuurlijk niet. Een aantal vond zelfs dat er op 7 juli maar eens een flink feest tegenaan moest worden gegooid omdat Mathilde er op die dag tachtig jaar geleden haar onstuimige levenslicht aanschouwde. Daarover schreef ik al eerder.

Afgelopen zaterdag was ’t dus zover. De grote Mathildemanifestatie ging van start.

drukte bij de officiële opening door de burgemeester in galerie Lokaal 54
het grote 3-luik dat kunstenaar Roeland van der Kleij maakte als middelpunt voor de exposities

Een paar dagen eerder moest ik met mijn aandeel daarin natuurlijk eerst nog wel door die lange Westerscheldetunnel van 6,6 km naar ‘de andere kant’. Om ’t daar te installeren en op te hangen in respectievelijk het voormalige postkantoor en galerie Lokaal 54.

voor het oude postkantoor
bezig met mijn installatie ‘Reflecting on Mathilde’
mijn 3-luik “Extravaganza’ hangt

Twee locaties zelfs meer op kruip dan op loopafstand van elkaar. Met op steenworpafstand daarvan dan nog weer het Scheldetheater. Waar in de grote foyer, na de officiële opening door de burgemeester in Lokaal 54, nog een Mathilde-monoloog werd gebracht door de Vlaamse actrice Nadia Waumans, een ballet performance plaatsvond en een modeshow rond Mathilde was te zien.

actrice Nadia Wauters als Mathilde
het ballet
een paar foto’s van de uitgebreide modeshow

Beslist vermeldenswaard vind ik zelf de twee onbekende foto’s van Mathilde die in Lokaal 54 hangen.

In feite een wereldpremière. Waarin een belangrijke rol was weggelegd voor levensgezel. Dat zit zo. Een vriend van hem, fotograaf en filmer John Vijlbrief, maakte lang, lang geleden een grote fotoreportage over  Anton Heyboer. Op zowel Heyboer’s boerderij als ook bij een opening in diens eigen galerie in Amsterdam. En wie dook daar plotsklaps op? DE society koningin van Amsterdam. In natuurlijk een van die uitdagende Fong Leng gewaden. John maakte, met toestemming van haar, een paar foto’s waarmee hij verder nooit iets deed. Tot levensgezel van het bestaan ervan vernam door John over de Mathildemanifestatie te vertellen. En nu zijn die foto’s dus voor het eerst in het openbaar te aanschouwen. Want natuurlijk wilden de organisatoren die maar wat graag hebben.

De Nieuwstraat en het Arsenaalplein bruisten dus op 7 juli onder een stralende hemel.

in gesprek met burgemeester Jan Lonink na de opening
de benedenruimte van galerie Lokaal 54
in gesprek met bezoekers bij mijn installatie

Daarbij moet ik ineens denken aan een Nederlandse speelfilm die ik eind vorig jaar zag. ‘Weg van jou’, een heel vermakelijke film die zich voor het grootste deel afspeelt in Zeeuws-Vlaanderen. De plek waar een jonge Rotterdamse carrièrevrouw nog niet dood wil worden gevonden, maar waar ze voor haar werk noodgedwongen wel terecht komt. Prachtig zoals die donkere tunnel naar Terneuzen daarin als een soort hellevaart wordt weergegeven. Om over de bewoners in die rare onderbuik van Nederland nog maar niet te spreken! Bekijk hieronder de trailer maar eens. Echt hilarisch.

Maar uiteindelijk wil ze er niet meer weg. De liefde natuurlijk. Of ik hier promotie zit te maken voor Zeeuws-Vlaanderen? Hoe kom je d’r bij!

 

Die Mathildedag zelf is nu voorbij, de exposities duren nog wel een poosje. Alle informatie daarover is te vinden op de website https://mathildefestival.nl/. Tot volgende week.

TOOS

Advertenties

Vergankelijkheid van zowel kunst als kunstenaar


Dat een kunstenaar vergankelijk is, dat moge duidelijk zijn. We eindigen allemaal, dus zelfs ook kunstenaars, als een stel botjes in een kist of als een hoopje as in een urn. Maar kunst vergankelijk? Nou reken maar! Dan hoef je alleen maar te denken aan ‘onze eigen’ Johannes Vermeer (1632-1675). Na de 17de eeuw helemaal weggezakt in het kunstgeheugen van de Lage Landen. Tot de Franse kunstcriticus Théophile Thoré-Bürger in 1842 Vermeers ‘Gezicht op Delft’ zag in het Haagse Mauritshuis. Ja, toen hing ’t er ook al. Daarna pas begon Vermeers opmars naar zijn huidige status. Maar daar was dus wel een Fransman voor nodig.

Vermeer, Gezicht op Delft

Of denk aan, ook al weer ‘onze’, Laurens  Alma Tadema (1836-1912). Wereldberoemd in Engeland en Amerika, na zijn dood snel vergeten, een schilderij van hem rond 1950 bij de vuilnis gezet omdat ’t de koper ging om de lijst ervan, en nu laatst geëerd door een grote expositie in Leeuwarden. Met ook schilderijen die voor miljoenen weggaan op de veiling. Maar hoeveel weggezakte dooie kunstenaars zouden zo’n revival meemaken? Heel erg weinig.

Poen de Wijs

Ik kwam tot deze weemoedige overpeinzing vanwege een heel goede kunstvriend van me die een warm plekje heeft in mijn hart. Poen de Wijs (1948-2014, http://poendewijs.nl/), een paar jaar geleden veel te vroeg overleden en één van de beste realistische schilders kunstenaars van zijn generatie.

Poen de Wijs? Moet je die dan kennen? Dat zou best wel eens kunnen. Want hoevelen kennen er niet de eerste platenhoezen en affiches van die unieke muziekgroep Flairck. In 1978 in Nederland en later wereldwijd doorgebroken met LP en theatershow ‘Variaties op een Dame’. Meerdere gigantisch goed verkopende platen volgden. Met op de hoezen aquarellen van Poen. Hoe zijn werk daarop kwam? Dat is weer een ander verhaal.

hoes van “variaties op een dame” met aquarel van Poen de Wijs
meer hoezen van Flairck met werk van Poen de Wijs

Net als bij Flairck ontwikkelde Poen’s kunstcarrière zich voorspoedig. Met eerst die aquarellen, daarna olieverven en ten slotte acrylschilderijen. Aan kopers en exposities geen gebrek. Tot hij een aantal jaren geleden hoorde dat zijn levenshorizon ineens veel dichterbij lag dan vermoed. Een ernstige vorm van prostaatkanker met hooguit nog een paar jaar te gaan. Over vergankelijkheid gesproken!

Poen is toen heel intens aan de gang gegaan met zijn kunstzinnige nalatenschap. Onder andere door met filmer en fotograaf John Vijlbrief een reeks bijzonder interessante, Engelstalige iBooks te maken. Over zijn schildertechnieken,zijn tekeningen en steendrukken, zijn experimenten daarmee, zijn vindingen en zijn ideeën. Nu allemaal te koop voor een paar euro per stuk bij iTunes van Apple. Een absolute aanrader voor de schilderliefhebber! Zie hier het introductiefilmpje of https://youtu.be/JNVLYw2ozlk .

Maar hoe nu verder? Want hoe ging dat bij Vermeer? Bekend in Delft in een beperkte kring van klanten met een beperkt aantal schilderijen. Poen heeft heel wat meer werk nagelaten, vooral in Nederland. Bij ook een relatief kleine schare van particuliere bewonderaars. Hij werkte met maar een paar galerieën, zijn werk verkocht toch wel. Tegen behoorlijk hoge prijzen.

Alle Vermeer-elementen zijn dus aanwezig om Poen langzaam aan weg te laten zakken in de kunstvergetelheid. Want hoeveel kunstenaars telt de wereld tegenwoordig wel niet? En hoeveel daarvan zullen uiteindelijk eeuwige roem bereiken? Dat is natuurlijk maar voor een beperkt aantal weggelegd. Waarbij toeval ook een grote rol speelt. Staat er, zoals bij Vermeer, iemand op die een goed woordje voor je doet?

schilderij van Poen de Wijs

Daar heeft Poen de Wijs dan in ieder geval filmer John Vijlbrief voor. Die heeft zich heel gedreven ten doel gesteld Poen’s nalatenschap wijd en zijd zo groot mogelijke bekendheid te geven. Met een site, met die iBooks en ook met, zeer recent, een Nederlandstalige documentaire over Poen op YouTube: ‘De Schilder van het Realisme’ https://youtu.be/o7m9TY3cdL4. Kijken!

Verder moet een Engelstalige, van opzet andere versie de komende jaren op internationale documentairefestivals terecht komen. John wil Poen met zijn schilderijen meer op de wereldkaart zetten dan ooit het geval is geweest. En terecht. Poen was een fabuleus schilder.

In oktober komt er nog een expositie met nagelaten schilderijen en tekeningen van Poen bij galerie De Twee Pauwen in Den Haag. Voorlopig dus nog geen vergankelijkheid.

schilderij van Poen de Wijs

Ook niet voor Flairck trouwens, die groep treedt weer op in de theaters. Eigenlijk door de dood van Poen. Hij had namelijk een groep behoorlijke getalenteerde leerlingen die jarenlang wekelijks bij hem op zijn atelier kwamen. Toen zij van Poen’s naderende einde hoorden, organiseerden ze voor hem een grote, eenmalige theatervoorstelling. Met daarin artiesten waarmee hij in zijn carrière had samengewerkt. Met Mini&Maxi, Sjaak Bral, Fred Delfgauw en vele anderen. En dus ook met het uit elkaar gevallen Flairck. Laten die nu in de kleedkamer bij de voorstelling besluiten om weer samen te gaan optrekken! Goed gedaan, Poen. Tot volgende week.

TOOS