Tagarchief: Karen Armstrong

Het Roosevelt Statement in de Oude Crypte


Nee, de titel  hierboven is niet die van een of ander spannende thriller over nog onontdekte geheimen uit het verre verleden. ’t Gaat juist over de zeer nabije toekomst. Maar dan wel in samenhang met onze Gouden Eeuw. De eeuw die juist dit jaar uitgebreid in een sterk toeristisch zonnetje wordt gezet met het marketingconcept ‘Rembrandt & de Gouden Eeuw’?Je weet wel, die kunstenaar die 350 jaar geleden stierf. Als je dat nu nog niet hebt meegekregen, doen ze in de reclamewereld echt iets fout.

Een aantal oude Hollandse en Zeeuwse steden wil namelijk met zogenaamde citymarketing (sorry voor ’t vreselijke jargon, maar zo schijnt dat nu eenmaal te moeten heten) heel graag buitenlandse toeristen Amsterdam uitlokken. Rembrandt en de Gouden Eeuw als rattenvangers van Hamelen zogezegd.

Want laten we wel wezen, er is in Nederland nog wel iets meer dan alleen dat Rijksmuseum, de overvolle Wallen en die blijkbaar niet te versmaden Amsterdamse wiet. Neem nou ons onvolprezen Middelburg. De stad die destijds na Amsterdam de belangrijkste was in de allang overleden VOC, maar die nu wel alweer 20 jaar de KCRM herbergt. De maandelijkse Kunst en Cultuurroute Middelburg. Naast nog veel meer leuks natuurlijk. Zoals de, jammer genoeg, maar zelden geopende ondergrondse, geheimzinnige crypten van de middeleeuwse  Abdij. Het hart van de latere stad.

de crypte

Allemaal hapklare brokken, maar hoe maak je daar nu een lekkere maaltijd van? Laat dat maar over aan kunstenaars. Dus toen binnen de KCRM het ludieke idee opplopte iets met die Gouden Eeuw en moderne kunst te gaan doen, schakelden mijn hersenradertjes in de sectie ‘associatie’ naar nog een versnellinkje hoger. Wat hadden we in Middelburg nog meer? Maar natuurlijk! De tweejaarlijkse uitreiking van de Four Freedoms Awards aan beroemde wereldburgers. Ook in het Abdijcomplex. En had je in de 17e eeuw niet ook het bij volwassenen populaire ‘album amicorum‘? Het vriendenalbum. Eigenlijk wat nu het poesiealbum is. Een boek dus waarin vrienden teksten schreven en afbeeldingen maakten. Daarvan zijn heel interessante exemplaren bewaard gebleven. Zoals dat van Burchard Grossmann met daarin zelfs een kunstwerk en tekst van ons aller Rembrandt uit 1634. Toepasselijk in deze context? Nogal!

het album amicorum van Grossmann met de bijdrage van Rembrandt

Dus dacht ik ‘waarom gaan we met kunstenaars van de KCRM niet een modern album amicorum maken’. Als link naar die Gouden Eeuw. Maar voor wie zou je dat dan gaan creëren? Ach, natuurlijk! Voor Franklin Delano Roosevelt (1882-1945), de Amerikaanse president die met zijn in 1941 uitgesproken Four Freedoms de grondslag legde voor de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dezelfde Four Freedoms dus van die Awards in Middelburg. Toen nog een laatste associatie. Want wat moest er dan in dat album amicorum komen?

Enkele jaren geleden had ik voor een speciaal kunstboekje van mij al uitspraken verzameld van een aantal Four Freedoms laureaten. Zoals van Nelson Mandela, Nederlander Jan Tinbergen, de Birmese Aung San Suu Kyi en de Engelse Karen Armstrong. Dus waarom niet onze kunstenaars vragen hier één van uit te zoeken en een daarop geïnspireerd kunstwerk te maken? Op allemaal even grote vellen papier. Zelf had ik al een citaat van Malala Yousafzai in gedachten: ‘ for me peace is not only the absence of war but the absence of fear’.

pagina met originele tekening bij citaat van Malala Yousafzai in mijn ‘Citaten van Four Freedom Awards laureaten 1982-2016’

Dit idee sloeg direct aan. Het gevolg? Van 1 tot 18 augustus opent zich die vrijwel altijd gesloten prachtige abdijcrypte. Want daar worden die kunstwerken, allemaal van 120 bij 80 cm, tentoongesteld.

passen en meten in de crypte
in mijn atelier bezig met mijn bijdrage voor het album amicorum

Maar erboven, in de gotische  kloostergangen, gaat de KCRM helemaal uit z’n dak met het vieren van het 20-jarig bestaan door nóg een expositie. Want die 20 jaar en de Gouden Eeuw zijn ten slotte best een goed feest waard.

de prachtige ramen in de kloostergangen van de Middelburgse Abdij

Tot volgende week.

TOOS

Toeval, Roosevelt’s Four Freedoms en Karen Armstrong


met Karen Armstrong en mijn cadeau voor haar

‘God dobbelt niet’ zei ooit Albert Einstein in de discussie over een wetenschappelijke controverse tussen zijn relativiteitstheorie en de quantummechanica. Maar toeval bestaat wel, zeg ik dan, en soms kun je dat nog een handje helpen ook. Want wat wilde dat toeval?

Een paar weken geleden schreef ik over de Four Freedoms Awards die in Middelburg uitgereikt gingen worden op 16 mei. En dat vooral vanwege het boekje dat ik in 2016 maakte voor de ontvangers van die Awards in dat jaar. Een boekje in een oplage van slechts dertig exemplaren. Met daarin tien citaten van vorige laureaten, alle geïllustreerd met originele tekeningen. Niks geen reproducties, nee, elke keer weer opnieuw getekend. Eén van die citaten, ‘I no longer think that any principle or opinion is worth anything if it makes you unkind or intolerant‘, was van Karen Armstrong.

quote van Karen Armstrong en de tekening erbij van Toos van Holstein

Ooit non geweest, maar nu een over de hele wereld bekende Britse schrijfster die ’t als haar levensopdracht ziet om te schrijven en filosoferen over de grote religies die in de loop van duizenden jaren over ons gekomen zijn. Met de voor maar ook vele nadelen van dien. En wat wil nu het toeval? Karen, die zelf in 2008 de Award voor Godsdienstvrijheid kreeg, kwam naar Middelburg. Om daar diezelfde Award onder toeziend oog van Willem-Alexander, Maxima en Beatrix uit te reiken aan de laureaat van dit jaar, bisschop Paride Taban uit Zuid-Soedan.

Dus dacht ik ‘waarom dat toeval rond Karen Armstrong niet een handje geholpen’? Want na de uitreiking hield zij een lezing waarvoor ook ik was uitgenodigd. Het gevolg? Na die speech mocht ik haar op het podium mijn boekje  ‘Quotes by laureates of the Four Freedoms Awards 1982-2016, chosen and illustrated by Toos van Holstein‘ overhandigen. Best een eer zogezegd!

Ze bleek een heel aardige, toegankelijke vrouw te zijn met wie het zeer prettig praten was. Over religie natuurlijk. Daarbij bleken we ook nog eens heel aardig op één lijn te zitten in onze opvattingen. Zelf ben ik, net als zij, katholiek opgevoed maar heb ik niets meer met de kerk. Of dat betekent dat ik nu geheel zonder een vaag soort religieus gevoel zou zitten? Nee, die conclusie zou te ver gaan. Modern neurologisch hersenonderzoek suggereert trouwens dat er ergens een soort religieus centrum in ons brein zou zitten. Wat bij de een dan weer makkelijker te triggeren schijnt te zijn dan bij de ander.

Echt bijzonder en interessant om daar met zo’n autoriteit op dat gebied over te kunnen praten terwijl ze voortdurend dat boekje van mij onder haar arm geklemd hield. Of God nu wel of niet dobbelt, daarover hebben we ’t verder niet gehad. Wil je meer over Karen weten, dan zou je kunnen klikken op het volgende YouTube filmpje https://youtu.be/en1LpIu9lsI, een TED-lezing van haar. Wel in het Engels.

Mijn plan was om hier vandaag iets te schrijven over een korte vakantie van mij in Italië. Maar deze toevallige gebeurtenis was te speciaal om er geen voorrang aan te geven. Italië dus over zeven nachtjes slapen. Tot volgende week.

TOOS

MIDDELBURG even MIDDELPUNT van Nederland


uitspraak van vorige laureaat Karen Armstrong, ook opgenomen in mijn artist book over de Four Freedoms
uitspraak van vorige laureaat Karen Armstrong, ook opgenomen in mijn artist book over de Four Freedoms

Afgelopen donderdag bevond ik me op de absoluut veiligste plek in Nederland. Op het Abdijplein van Middelburg. Alhoewel de verdedigingswallen al in de loop van de 19de eeuw zijn afgebroken, was het toch weer voor even een echte vestingstad. Blikken politie, ME en militairen waren opengetrokken. In combinatie met heel veel hekken was zo een ondoordringbaar cordon rond dat Abdijplein opgetrokken.

Freedoms 02 Freedoms 03 Freedoms 04

Voor onbevoegden althans, want ik mocht er door heen.

partytent voor de VIP's op het Abdijplein
partytent voor de VIP’s op het Abdijplein
bij de zandsculptuur van Roosevelt op het plein
bij de zandsculptuur van Roosevelt op het plein

Angela Merkel was in town! En niet alleen Angela. Ook Willem-Alexander, Maxima, Beatrix en Rutte, om maar een paar namen te noemen, gaven acte de présence. En dat allemaal voor de uitreiking van de Awards behorend bij de beroemde Four Freedoms. Ooit door President Roosevelt van de VS in 1941 geformuleerd. De vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van religie, de vrijwaring van gebrek en de vrijwaring van angst.

de perstribune in de zaal
de perstribune in de zaal
in de kloostergangen van de abdij
in de kloostergangen van de abdij
Angela Merkel tijdens haar indrukwekkende rede
Angela Merkel tijdens haar indrukwekkende rede

Freedoms 10

Waarom ik daar dan wel was? Vanwege het kunstboek in zeer beperkte oplage dat ik maakte over die Four Freedoms. Lees er de blogafleveringen van de laatste tijd maar op na. Ik kan nu zeggen dat dit artist book in het bezit is gekomen van alle laureaten die naast Merkel ook een medaille kregen omgehangen. Maar ook Willem Alexander, de Commissaris van de Koning in Zeeland Han Polman en de organiserende Roosevelt Foundation hebben zo’n boek ontvangen.

geen foto van mij want dat ging zo dus echt niet lukken!
geen foto van mijn hand want dat ging zo dus echt niet lukken!

Echt een belevenis om dit allemaal mee te mogen maken. Superveilig in de Nieuwe Kerk en op het Abdijplein, terwijl een eind verderop op de Dam een, gelukkig, armetierig zootje demonstranten onze democratische vrijheid gebruikte om te proberen de vrijheid van anderen juist in te perken. Een inconsequentie in hun denkraam waar ik erg veel moeite mee heb om dat te begrijpen. Vandaar hier helemaal bovenaan die uitspraak van Karen Armstrong, laureaat uit een voorgaand jaar. Die is me helemaal uit het hart gegrepen. Ook een uitspraak trouwens die in mijn kunstboek over de Four Freedoms staat. Met bijbehorende originele tekening natuurlijk.

meer politie en pers dan demonstranten
meer politie en pers dan demonstranten
zelfs beveiliging op het water bij deze demonstratie
zelfs beveiliging op het water bij deze demonstratie

En nu, terwijl dit blog verschijnt, zit ik in Alexandrië in Egypte. Ook in verband met die Four Freedoms. Een poos geleden berichtte ik al daarover. Drie keer raden waarover de komende aflevering gaat!

Oh ja, bij de Middelburgse Kunst en Cultuurroute op zondag 1 mei ben ik weer terug en heb ik in mijn atelier aan de Korendijk 56 een en ander liggen over dat kunstboek met die citaten en tekeningen. Het is daar zelfs te koop bij voorinschrijving. Bedenk dat de oplage maar heel klein is, namelijk 30. Met in totaal dus 300 originele tekeningen! Tot volgende week.

TOOS