Tagarchief: kunstbeurs

Een Veerse Vloot van vijfentwintig Vliegende Hollanders


de Grote Kerk van Veere

Is een kerk zonder kerkmeester eigenlijk nog wel een kerk te noemen? Of is het dan alleen nog maar een kerkgebouw? En stel dat een kerkgebouw weer een kerkmeester krijgt, is ’t dan gelijk weer een kerk? Rare gedachtefratsen? Nou, lees maar verder. Dit kwam onlangs spelenderwijs in me op door een kunstgebeurtenis in de Grote Kerk van Veere. Een majestueus middeleeuws bouwwerk dat én Veere én de wijde omgeving  be- en overheerst. Eigenlijk vele maten te groot voor het huidige stadje.

uitzicht over Veere vanuit de toren

Iedereen die Veere kent, zal dat kunnen beamen. En een ieder die Veere niet kent, moet er dan maar eens snel heen. Om in die Grote Kerk de expositie ‘Ex Voto’ te ervaren. Maar ga vooraf eerst wel naar het Museum Veere in de Schotse Huizen. Met als bonus op hetzelfde toegangskaartje ook nog dat prachtige laat gotische stadhuis (met er tegenover mijn reddersmonument). Daar krijg je wel verklaard waarom Veere ooit zo welvarend was dat het zich zo’n overmaatse  Grote Kerk kon veroorloven. Bekijk als voorproefje maar de video van MuseumTV over die Schotse Huizen en het stadhuis.

En dan dus die Grote Kerk die al heel lang geen kerk meer is. Maar wel een gigagrote geen-kerk. Nog steeds. Ook al hebben ze in de middeleeuwen die toren nooit tot de geplande 100 meter hoogte afgebouwd. Ook al zijn de uitgebreide begraafplaatsen er omheen verdwenen. En ook al hebben ze in de 19e eeuw de grote Noordbeuk afgebroken om de stenen ervan te kunnen verkopen omdat Veere in die tijd zo arm was als een kerkrat.  Maar dat zijn andere verhalen.

De laatste tientallen jaren wordt met vallen en opstaan geprobeerd de Grote Kerk tot een belangrijk cultureel centrum van Zeeland te maken. Met de permanente multimediale ‘Experience’ van de geschiedenis van de kerk naast onder andere muziekuitvoeringen en exposities. Zo hing er een aantal jaren geleden een paar keer werk van mij op groepstentoonstellingen met Zeeuwse kunstenaars.

Maar nu zat ik er in oktober op uitnodiging voor een heel speciale opening.  In een vanwege de coronaregels tot maar dertig personen beperkt publiek. Een nietig plukje mensen onder dat immense gewelf van het middenschip. Een gewelf waarin de dagen daarvoor schepen de lucht in waar gezeild. Gemaakt van allerlei kleuren kaarsvet en wax. Door Folkert de Jong. Een kunstenaar die ik een poos geleden persoonlijk leerde kennen maar van wie ik al ver daarvoor een intrigerende kunstinstallatie had bewonderd in het Kunstmuseum Den Haag. Om een paar jaar daarna soortgelijke beelden uit die installatie terug te zien op de grote jaarlijkse kunstbeurs in Keulen. En die nog weer wat jaren later bij de Oostkerk in Middelburg een groep beelden mocht plaatsen. Dat in het kader van de tweede editie van de grote kunstmanifestatie  Façade, georganiseerd door het CBK Zeeland.

2012, installatie ‘Anatomie’ van Folkert de Jong in het Kunstmuseum Den Haag
2014, beelden van Folkert de Jong op de kunstbeurs van Keulen
2017, beeld van Folkert de Jong bij de Oostkerk in Middelburg

Datzelfde CBK had nu Folkert de Jong gevraagd om kerkmeester te worden in Veere. Daar is ie dan, die kerkmeester! Niet zomaar een gewone kerkmeester trouwens. Nee, je wordt dat alleen als je in de kerk een expositie realiseert en blijft dat slechts voor de tentoonstellingsduur. In dit geval tot 28 februari volgend jaar. Maar hoe eigen je je die immense ruimte toe? Hoe maak je daar iets dat niet gelijk in nietigheid weg valt? Dat deed hij met 25 schepen van zo’n anderhalve meter lang, gecreëerd uit allerlei soorten kaarsvet. Die zweven daar nu als een luchtvloot onder de naam ‘Ex Voto’. Echt prachtig.

vlak voor de opening samen met Kathrin Ginsberg, directeur van het CBK Zeeland
Folkert de Jong heeft de erestaf, behorend bij het kerkmeesterschap, in ontvangst genomen
na de opening even bijpraten met Folkert
enkele van die schepen

Natuurlijk zit er een hele filosofie achter die schepen, maar die kan Folkert het beste zelf vertellen in deze video.

Heerlijk lijkt me dat. Je mogen uitleven in zo’n immense ruimte met zo’n eeuwenlange geschiedenis en met zoveel verhalen. In 2011 heb ik zelf al zoiets kunnen doen bij mijn grote tentoonstelling ‘TOOS’ in de krochten van Fort Rammekens bij Ritthem. Aan de monding van de Westerschelde. Ik zie al helemaal voor me hoe ik dat met de ervaring van toen nu zou kunnen doen in Veere. Ach, een mens moet af en toe gewoon lekker kunnen dromen. Ik ben trouwens best benieuwd naar je ‘experience’, zoals dat tegenwoordig heet, van en in de Grote Kerk. Tot volgende week.

TOOS

KUNSTSCHAAMTE


In 1917 leverde kunstenaar Marcel Duchamp in New York een door hem met R.Mutt gesigneerd urinoir aan voor de expositie van de Society of Independent Artists. Het werd geweigerd maar is daarna wel een icoon en ijkpunt in de kunstgeschiedenis geworden.

In december 2019 plakt de Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan een banaan met plakband op de muur van een stand op de kunstbeurs Art Basel Miami. De belangrijkste Amerikaanse beurs voor moderne kunst. Kosten van banaan + plakband: 120.000 dollar. Een koopje dus. Zeker voor iemand met een paar losse dollarcenten op zak.

Zijn we nu echt aan het doldraaien in onze wereld? Of ben ik alleen maar een idioot die dit een krankjorum kapitalistisch verschijnsel  vindt in een wereld waarin 1% superrijken meer dan de helft van alle rijkdom op aarde bezit?

Dat urinoir van Duchamp was destijds een poging  om het begrip kunst eens lekker op te rekken. Nou, dat is ‘m aardig gelukt. Maar moet je daarmee die, sorry voor het woordgebruik, pisbak nu ook als kunst bestempelen? Levensgezel poneert in zo’n discussie dan altijd dat iets nog geen kunst hoeft te zijn om toch een rol in de kunstgeschiedenis te spelen.

Nu die banaan. Met enige ironie kun je best wel stellen dat er in meer dan een eeuw beslist  vooruitgang is geboekt in de moderne kunst wereld. Duchamp’s pissige kunstwerk met de naam ‘Fountain’ werd geweigerd, Cattelan’s fruitige wrochtsel genaamd ‘Comedian’ werd een hype. En werd daarnaast ook nog driemaal verkocht. De ‘kunstminnaars’ kregen er zelfs nog een certificaat van echtheid gratis bij.

drukte rond de banaan

’t lijkt bijna de menigte in de zaal van het Louvre met de Mona Lisa

Is het raar dat mijn brein bij dit alles ongecontroleerd gaat stuiteren? Of moet ik gewoonweg vaststellen dat ik hier geestelijk nog niet aan toe ben. Als ik een voorzichtige begripspoging waag, kom ik al snel uit bij dat veelzeggende sprookje ‘De nieuwe kleren van de keizer’ van Andersen uit 1837. Het verhaal waarin de keizer door manipulatie van een paar charlatans naakt door de straten loopt terwijl hij denkt heel speciale kleren aan te hebben. Iedereen prijst de keizer voor zijn prachtige kledij tot een jongetje in het publiek uitroept dat de keizer in zijn nakie rondloopt. Voor mij slaat Andersen hier die banaan op z’n kop en tot pulp.

nog wat meer stands op de Art Basel Miami beurs, zit er iets voor je bij?

In de publiciteit was dat gele ding van Cattelan echter niet weg te slaan. Maar vrijwel nergens in de serieuze kunstpers ontdekte ik een poging om die banaan tot de gebakken lucht te bestempelen die Andersen in zijn sprookje zo mooi typeert. Moeten we dit nou echt als moderne kunst aanvaarden? In bepaalde kunstkringen blijkbaar wel. Er waren zelfs al musea geïnteresseerd in een mogelijke uitleen van die banaan door de nieuwe eigenaren. Dat kan best nog leuk worden. Om de paar dagen een nieuwe banaan opplakken omdat het exemplaar aan de muur natuurlijk hangt weg te rotten. Met om de paar weken ook nog een nieuw stuk van dat grijze duct-tape want het oude raakt natuurlijk steeds meer beduimeld bij de herhaalde plakacties. En stel je eens voor dat die kunstzinnige banaan van $120.000 ’s avonds plots naar beneden kukelt door verminderde plakkracht. En dat de nachtelijke schoonmaker op de grond liggende bananen als  secondaire arbeidsvoorwaarden ziet bij een ongetwijfeld karige loon. Daar gaat ie, zo’n $ 25.000 dollar per hap. Maar ach, dat wordt dan waarschijnlijk alleen maar gezien als toegevoegde waarde aan een idee dat in oplage wordt verkocht. Een nieuwe is zo opgeplakt.

Let wel, ik heb er helemaal niks op tegen dat een kunstenaar als Cattelan dit soort streken uithaalt. Dat heeft hij al wel meer gedaan met een beeld van een knielende en biddende Hitler en een massief gouden wc-pot die, je houdt ’t niet voor mogelijk, door het Guggenheim Museum is aangekocht. Maar al die kleren-van-de-keizer-kunstkringen die er ja en amen bij knikken en er instinken! Dat is waar ik me elke keer weer kinderlijk over verbaas. Zeker als je ziet wat dat gedoe kost.

het beeld van Hitler

Cattelan zelf bij zijn massief gouden wc-pot

Zoiets wordt toch alleen gekocht door hen voor wie geld een volstrekt abstract begrip is geworden? Voor hen die zich graag hullen in die dure, nieuwe kleren van de keizer? Of ben ik nu gewoon alleen maar dom? Moeten we eigenlijk aan al die nieuwe woorden als vliegschaamte, cruiseschaamte en pakjesbezorgschaamte niet ook eens kunstschaamte toevoegen?

Trouwens, nog even over dat urinoir van Duchamp. Een onderzoek onthulde vorig jaar dat het idee van die ‘Fountain’ zeer waarschijnlijk helemaal niet van hem is maar van een vrouw. Elsa von Freytag-Loringhoven, New Yorks eerste performancekunstenaar en groot inspirator van Duchamp. Maar ja, vrouwen in de kunst, hè. Tot volgende week.

TOOS

Kunst in Casino Knokke


Grand Casino in Knokke
Grand Casino in Knokke

Gokken? Nee, daar heb ik niet zoveel mee. Ooit heb ik in zo’n gigantische gokhal in Las Vegas één keer een muntje in zo’n eenarmige bandiet gegooid. Dat hoort er daar eigenlijk gewoon bij. Maar toen die bandiet mij niet beloonde voor die uitzonderlijke actie ben ik er maar gelijk mee gestopt. Dat was al met al de eerste en ook de laatste keer.

Dus toen ik een flink aantal jaren geleden eens in het Grand Casino van Knokke belandde, was ’t niet moeilijk me te beheersen. Daar kwam ik toen trouwens ook voor de kunst. Want in dat beroemdste casino van België gebeurt veel meer dan alleen gokken. Daar kun je in de rotondezaal bijvoorbeeld geheel rond je eigen as draaien zonder de monumentale muurschildering  “Het betoverde rijk” van de beroemde Magritte ook maar een moment uit het oog verliezen. Die muurschildering is namelijk ook 360 graden in het rond.

deel van de muurschildering van Magritte
deel van de muurschildering van Magritte

Gemaakt in 1953 en natuurlijk een eye catcher van jewelste. En heb je genoeg van dat draaien, dan is er wel een of andere show of internationale muziekvoorstelling gaande. Alle grote theatersterren der aarde hebben er in het verleden opgetreden.

knokke03

Nu was ik er afgelopen week weer. Niet voor die muurschildering trouwens. Alhoewel ik ’t natuurlijk niet kon nalaten dat werk van Belgisch grootste surrealistische schilder opnieuw te aanschouwen. Wel voor de 1ste Knokke-Zoute Luxury & Art Fair van 7 t/m 9 oktober. Dat op verzoek van Anne van Hoof, één van de organisatoren. Of ik mee wilde doen met die beurs? Ja, natuurlijk! Want Anne ken ik al heel lang. Al ruim over de 20 jaar. Bij haar in Galerie Natascha aan de Zeedijk, de bekende kunstboulevard in Knokke, hebben heel wat schilderijen van mij gehangen en is ook heel wat werk richting Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en natuurlijk ook België gegaan. Maar een aantal jaren geleden koos zij met haar verkoop en managerskwaliteiten voor de mode in Knokke. Toch zie je dan dat het kunstbloed na verloop van tijd weer kruipt waar het niet gaan kan. Dus kwam het idee voor die Knokke-Zoute Luxury & Art Fair boven drijven die ze nu samen met een kompaan voor de eerste keer heeft opgezet.

En dus stond ik vorige week donderdag op een trap om werk op de beurspanelen van het Kunstplein te bevestigen.

knokke04

De openingsavond met het VIP Gala op vrijdag kon ik jammer genoeg niet meemaken. Jammer, want in Knokke lopen heel wat VIP’s rond, zeker en vast. ’t Is, schat ik zo in, de rijkste gemeente van België. Maar ja, ons jaarlijkse familie weekend dat al heel lang in de agenda stond, is bijna heilig. Alleen weten ze dat in het Vaticaan nog niet. Toch bleek het nog mogelijk de zondagmiddag door te brengen in dat Grand Casino. Met de grote kroonluchter aan in volle lichtglorie.

deel van de kroonluchter met rechts erachter een deel van mijn werk
deel van de kroonluchter met rechts erachter een deel van mijn werk

Want dat is ook een van die dingen daar: die monumentale Venetiaanse kroonluchter bestaande uit meer dan 7000 elementen. De grootste ter wereld. Dat beweren ten minste de Knokkenaren. Ik zal ze maar geloven. Alhoewel ik me ook kan voorstellen dat ze in het al eerder genoemde Las Vegas in een van hun gigantische gokpaleizen nog wel ergens een grotere hebben. Tot volgende week.

TOOS

TEFAF, het grootste commerciële, tijdelijke museum ter wereld


Tefaf 01

Vorige week liep ik helemaal verlekkerd rond  op de TEFAF. Die jaarlijkse, wereldwijd bekende kunstbeurs in Maastricht waar bijna de helft van de 75.000 bezoekers buitenlands is. Een beurs met kunst van 7000 jaar geleden tot nu. Eigenlijk één groot museum, zij ’t dat alles wat er hangt, staat en ligt te koop is.

TefaF 02

Daarvoor moet je dan wel een heel dikke portemonnee meenemen of een diamanten credit card. Wat te denken van een net ontdekt schilderijtje van de jonge Rembrandt.

de net ontdekte Rembrandt
de net ontdekte Rembrandt

Of van een zeldzaam, zo te zien niet afgemaakt middeleeuws gebedenboek met prachtige miniaturen van de kunstzinnige gebroeders Van Limburg uit 1407 dat een paar jaar geleden opdook. Zes of zeven nullen met een of ander  getalletje ervoor, ga daar maar vanuit.

getijdenboek van de gebroeders van Limburg
getijdenboek van de gebroeders van Limburg

Roeland Saverij, bloemstilleven, 1615
Roeland Saverij, bloemstilleven, 1615

Oh ja, en dan vergeet ik nog het bloemstilleven van Roeland Saverij uit 1615 dat door het Mauritshuis werd aangeschaft voor € 6,5 miljoen. Of wil je misschien een koopje? Een pianostoeltje van ontwerper Gerrit Rietveld voor slechts € 195.000! Zo’n soort beurs dus. En zo’n soort museum.

 

Ook geen goedkoop museum trouwens. Veertig euro entree. Maar ik had vrijkaartjes via een bevriende galerie. Dat scheelt toch gelijk een leuk slokje op een borrel. Jammer genoeg golden ze niet voor de openingsavond. Die is tegenwoordig voorbehouden aan voornoemde dikke-beurzen-cliënten en de kunstbobo’s dezer aarde . En zelfs daar geldt al een strikte pikorde. Zo heb je niet alleen een preview voor de officiële opening begint, er is ook al een pre-preview. Ik heb het idee dat de pikorde wordt bepaald de lengte van de limousine waarmee je komt voorrijden in combinatie met de grootte van de privéjet waarmee je landt op Maastricht-Aachen Airport. Die vliegen daar de hele week af en aan, vooral op de openingsdag.

Tefaf 08

Tefaf 06 In de jaren 90 was dat alles toch eenvoudiger. Toen was ik een keer uitgenodigd voor de opening, ’s avond vanaf 6 uur. En één beeld daarbij staat me nog steeds helder op het netvlies gebrand. Met levensgezel op weg van Eindhoven, waar ik toen nog woonde, naar Maastricht peuzelden we in de auto al vast een boterhammetje op ter maagvulling. Op de beurs liepen al heel wat bezoekers rond. Vooral heel veel gesoigneerde heren in grijzige maatkostuums en feestelijk opgetuigde dames die kort daarvoor nog bij de kapper hadden gezeten. Je hoorde Engels, Frans, Duits, Italiaans, absoluut een internationaal gezelschap. In de gangpaden stonden her en der grote langwerpige tafels met, naar ik aannam, etenswaar. Omdat er grote, damasten tafellakens overheen lagen kon je namelijk niet zien wat zich daaronder bevond. En nu dat beeld. Toen die lakens om klokke zeven werden verwijderd stortte de fine de fleur de l’Europe zich op het aldaar getoonde exquise voedsel alsof ze door dagen vasten uitgehongerd waren. Zagen die tafels er bij aanvang nog als culinaire kunstwerken uit, een kwartier later waren het voedselruïnes. Eén groot slagveld aan etensresten. Ik heb ’t verbijsterd waargenomen. Echt tenenkrommend. En door de plaatsvervangende schaamte heb ik zelf geen hap meer tot me genomen. Ik had ten slotte in de auto al die boterham met kaas verorberd.

tefaf 07 Ik neem aan dat ’t tegenwoordig door de spreiding bij de opening anders gaat. Pre-preview met de eerste gretige, voorrang hebbende kopers. Dan de preview met geïnteresseerden en kooplustigen van wat lagere maar nog altijd hoge orde. En ten slotte de officiële opening met museumdirecteuren, tentoonstellingscuratoren,  verzamelaars en andere bobo’s van allerlei kunstinstituties als genodigden. Zo’n 10.000 in totaal, die eerste dag, volgens het persbericht. ’t Zou eigenlijk best een studie waard zijn om na te gaan in hoeverre de TEFAF het beeld bevestigt dat tegenwoordig in diverse economische studies naar voren komt. Namelijk dat het verschil tussen arm en rijk op onze aarde de laatste decennia weer duidelijk toeneemt. Maar dat is een heel ander verhaal.

tefaf 09

Tefaf 10

Hoe dan ook, ik heb genoten van de kunst. Griekse en Romeinse beelden en beeldjes of de resten daarvan. Prachtige oud-Chinese kunst. Middeleeuwse veelluiken. De prachtigste miniaturen in perfect bewaard gebleven middeleeuwse handschriften. Natuurlijk ook navolgers van Jeroen Bosch in het kader van zijn grote tentoonstelling in Den Bosch.

Tefaf 10a

Tefaf 11

Allicht ook de 17de eeuwse oude meesters, ooit de core business van de TEFAF.

Tefaf 12

Tefaf 13

Tefaf 14

En niet te vergeten de moderne en hedendaagse kunst. Ooit in de jaren 90 voorzichtig begonnen met een tiental stand wordt daarmee nu al bijna een kwart van het beursoppervlak in beslag genomen. Noem een beroemde kunstenaarsnaam en die hangt er. Picasso kon je niet eens ontwijken, al zou je dat hebben gewild. Ook zelfs al hedendaagse installaties. Kleren van de keizer waarmee ze beter gelijk kunnen stoppen. Zonde!

tefaf 15

Echt dus één groot, gigantisch museum waar ik van half twaalf ’s morgens tot sluitingstijd om 7 uur heb rondgedwaald. Met als gevolg wel behoorlijk brandende voetjes. Maar voor de kunst moet je wat overhebben. Tot volgende week.

TOOS

Minimal art in een minimaal blogje


Zoals ik vorige week al meldde is het internet een paar weken even geen onderdeel van mijn leven. Daardoor is een wekelijkse uitgebreide blogaflevering  enigszins problematisch. Maar een heel kort, van te voren klaargezet blogje is geen probleem. Daarom leek ’t me wel leuk die paar weken op te vullen met een uitspraak over de kunst en wat foto’s. Hierbij dus.

Hilton Kramer, Amerikaans kunstcriticus (1928-2012):

“Des te minimaler de kunst, des te maximaler de uitleg.”

Die uitspraak is me uit het hart gegrepen. Goeie kunst spreekt genoeg voor zichzelf en al die uitgebreide, conceptuele en onbegrijpelijke kunstuitleg? Daar ga ik geen uitleg over geven!

Jan Schoonhoven (1914-1994)
Jan Schoonhoven (1914-1994)

Wat me gedurende de laatste paar jaar wel opvalt is dat de zogenaamde minimal art weer aan een revival bezig is op kunstbeurzen en in bepaalde galerieën.

Donald Judd (1928-1994)
Donald Judd (1928-1994)

Tot volgende week.

TOOS

35 Miljoen duur? Ach, alles is relatief!


In gesprek met bevriend galeriehouder op de PAN
In gesprek met bevriend galeriehouder op de PAN

Vorige week was ik nog in Amsterdam op de PAN. De Nederlandse en eenvoudiger pendant van de dure wereldbeurs TEFAF in Maastricht. Dus antiek in allerlei soorten, schilderijen van oude meesters en werken van hedendaagse kunstenaars. Eigenlijk was ik van plan daarover iets te schrijven. Want op de hedendaagse kunstbeurzen zijn allerlei ontwikkelingen gaande die duidelijk te maken hebben met het feit dat kunstkopers tegenwoordig hun portemonnee of creditcard wat minder snel tevoorschijn halen dan kunstverkopers eigenlijk wel graag zouden willen.

Georgia O'Keeffe, Red Hills, verkocht voor €35 miljoen
Georgia O’Keeffe, Red Hills, verkocht voor €35 miljoen

Georgia O'Keeffe op jongere leeftijd
Georgia O’Keeffe op jongere leeftijd

Maar toen kwam er ineens het nieuws dat in New York een schilderij van Georgia O’Keeffe was geveild voor, omgerekend vanuit dollars, 35 miljoen euro. Daarmee werd ze zomaar ineens de duurste vrouwelijke kunstenaar op onze aardkloot. Niet dat ze er zelf nog veel aan had. Want Georgia stierf in 1986, op de gezegende leeftijd van 98 jaar. Maar ze is al heel lang een van mijn favoriete kunstenaars. Een dijk van een wijf zogezegd. Dus daarom dacht ik “geen PAN maar Georgia O’Keeffe”. Die PAN is er volgend jaar ten slotte ook weer.

Een dijk van een wijf dus, zeker door haar schilderijen die ik hier en daar door deze aflevering strooi. Maar ook omdat ze in haar leven aardig wat strijd moest leveren om aan de kunsttop in Amerika te komen. Dat was in de eerste helft van de 20ste eeuw voor vrouwen beslist minder vanzelfsprekend dan voor mannen. Ga maar na, pas eind 19de eeuw was het voor vrouwelijke kunstenaars enigszins normaal geworden op de academies het mannelijk naakt te mogen tekenen en schilderen. Leidinggevenden, mannen dus, vonden dat ze die tere vrouwelijke ziel daartegen toch echt in bescherming moesten nemen. Over die strijd van de vrouwen zijn heel wat kunstverhalen te vertellen. Maar dat is misschien iets voor volgende keren.

Keeffe 4

Keeffe 5kopieToen Georgia in de jaren 20 begon met het heel vergroot te schilderen van bloemen of delen daarvan brak de hel los in behoudende kunstkringen. Want wat ze schilderde deed die mannen toch wel heel erg aan bepaalde vrouwelijk lichaamsdelen denken (zie hiernaast). Tja, en dat kon natuurlijk niet, dat was pornografisch. Kijk, dat mannelijke kunstenaars het vrouwelijk naakt op allerlei manieren exploiteerden in hun werk was logisch. Daarvoor waren ze ten slotte man. Maar als een vrouw erotische beelden maakte, althans in mannelijke ogen? Dan waren ze wel van god los. O’Keeffe  werd zelfs afgeschilderd als ‘een door sex geobsedeerde nymfomane’. Zelf heeft ze altijd ontkent dat haar werk een erotische inslag zou hebben. Dat verzon men maar. Zelfs toen in de jaren 70 de feministische beweging in Amerika haar kunst annexeerde en ook duidelijk in het seksuele vlak probeerde te trekken, protesteerde ze. Als de altijd onafhankelijk denkende kunstenaar weigerde ze in deze mening mee te gaan.

Museum van Georgia O'Keeffe in Santa Fe
Museum van Georgia O’Keeffe in Santa Fe

Overigens maakte ze ook heel ander werk dan die bloemen. Werk geïnspireerd door de natuur van de staat New Mexico waar ze jaren woonde en ook een eigen museum heeft in Santa Fe. Zelf heb ik die schedels ook zien liggen in de woestijn daar in dat deel van de USA. Amerikaanser kan bijna niet. Regelmatig kom je daar bij ranches zo’n koeienschedel tegen, gespijkerd aan het toegangshek. Dat heeft ook bij mij tot inspiratie geleid voor een schilderij dat nu ergens in Amerika hangt.

Georgia O'Keeffe, Cow Skull, Red, White and Blue
Georgia O’Keeffe, Cow Skull, Red, White and Blue

Toos van Holstein, Hades
Toos van Holstein, Hades

Natuurlijk is die 35 miljoen belachelijk veel. Dat soort bedragen slaat nergens meer op. Maar het doet me toch wel veel plezier dat “mijn” Georgia O’Keeffe nu de vorige vrouw met het recordbedrag zeer ruim heeft overtroffen. Dat was Joan Mitchell (1925-1992) die “maar” zo’n 10 miljoen euro haalde met het soort werk zoals hieronder.

 

 

Joan Mitchell, Granders carrieres
Joan Mitchell, Granders carrieres

’t Is maar waar je van houdt. Tot volgende week.

TOOS

www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Keulen en de Art Cologne werden niet op één dag gebouwd


Dom van Keulen
Dom van Keulen

Lang, lang geleden, minstens twintig jaar, was ik er voor het laatst. Bij de Art Cologne in Keulen, een bekende Duitse kunstbeurs. In Keulen kwam ik daarna nog wel vaker. Maar op die beurs niet meer. Één keer per jaar voor vier dagen, dat moet net treffen. Vorig jaar stond ie al wel op het programma om samen met Duitse vrienden te bezoeken. Alleen kwam er toen iets tussen. Vandaar dit jaar een rood omcirkelde Art Cologne in mijn agenda, samen met een nieuwe afspraak met Doris en Christian, die Duitse vrienden. Ooit kwamen ze een keer tijdens de Kunst en Cultuurroute van Middelburg mijn atelier in, vielen voor mijn werk, kwamen nog eens terug en nog eens en nu hangt er dus een “Toos” bij hun aan de muur. Niet ver van dat Keulen, dat samen met Aken niet op één dag werd gebouwd zoals het aloude spreekwoord zegt.

keulen 2 Afgelopen week kwam ’t er dus wel van. Eigenlijk best schandalig dat het zo lang moest duren. Want met de 48ste aflevering dit jaar is de Art Cologne de oudste beurs ter wereld voor moderne en hedendaagse kunst. Maar een mens kan nu eenmaal niet alles. Denk maar aan die aflevering van vorige week met mijn verzuchting en wens voor een week van acht dagen.

Nu, terwijl ik dit stukje maak, kan ik alleen maar concluderen dat ik er vaker had moeten zijn. Een heerlijke beurs met twee gezichten. Op de 1ste verdieping tapijt  op de vloer en heel veel dure kunsthandel met namen van heel veel dooie kunstenaars die je ook in de musea voor moderne kunst tegenkomt. Echt voor de verzamelaar met heel veel geld. Dat was ook duidelijk te zien aan het publiek. Uiterlijk, type kleding, soort mens en kamertjes bij diverse stands waar men zich kon terugtrekken om, zo schatte ik dat in, te onderhandelen over tientallen- of misschien wel honderdduizenden euro’s meer of minder. Niks mee mis, zo gaat dat nu eenmaal.

gebakken lucht?
gebakken lucht?

Op de 2de verdieping geen tapijt dus ongetwijfeld minder kosten per vierkante meter stand.  Ook een andersoortig publiek. En beslist ook andersoortige kunst. Kunst van nu, meer avantgarde, meer installaties. Dus automatisch ook veel meer gebakken lucht, meer “kleren van de keizer”. Zoals een paar foto’s illustreren.

kleren van de keizer?
kleren van de keizer?

Keulen 5

Maar ook aangename verrassingen. Van kunstenaars die we in Nederland niet kennen. Bijvoorbeeld ene Jonas Burgert , een echte schilder met een geheel eigen wereld. Nog nooit van gehoord, maar dat doek waar ik naar kijk moest al wel € 95.000 opbrengen. Dat vind ik dan, voorzichtig uitgedrukt, weer wat overdreven. Of, heel onverwacht, Bernar Venet. Bij ons volstrekt onbekend, maar mijn galerie in Nice werkt wel met hem samen. Daar aan de Côte d’Azur hoort ie bij de bekende ouwe garde.

Jonas Burgert
Jonas Burgert

Ook kwam ik werk tegen van Folkert de Jong, een jonge Nederlandse kunstenaar die internationaal furore maakt met zijn driedimensionaal werk. ’t Leuke was dat ik dezelfde beelden al eerder zag in een installatie die hij een poos geleden maakte voor het Haags Gemeentemuseum en waarover ik begin dit jaar hier schreef.

Folkert de Jong
Folkert de Jong

Dat onverwachte maakt zo’n buitenlandse kunstbeurs echt leuk. Ik vermoed dat ik niet opnieuw twintig jaar wacht voor ik weer naar de Art Cologne ga. Tot volgende week.

TOOS

http://www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Rotterdam geeft Amsterdam mooi het nakijken


P1

Nee, dit gaat dus niet over voetbal want met Feyenoord en Ajax houd ik me niet zo bezig. En bij de havens  is al lang duidelijk wie de grootste heeft. Het gaat over kunst. Wat anders in dit blog?

P2Ooit had Amsterdam de KunstRai, later Art Amsterdam, als voornaamste kunstbeurs in Nederland. Maar vorig jaar ging Art Amsterdam ten onder door fout management (komt wel meer voor de laatste tijd, geloof ik) en die bekende kinnesinne in de Nederlandse galeriewereld. Maar dat is een verhaal apart.  In de tussentijd bouwde Art Rotterdam al jaren gestaag aan een steeds betere naam. En nu is dit dus DE prominente Nederlandse beurs. Buitenlandse galerieën komen  graag in de Cruise Terminal op de Kop van Zuid om de nieuwste ontwikkelingen in de internationale kunstwereld te tonen. Gevolg? Onvoldoende ruimte voor veel  Nederlandse galerie eigenaren die er ook wel een plekkie zouden willen. Dus wat gebeurt? Er komen twee extra kunstbeurzen bij die gelijktijdig met de Art Rotterdam draaien . Op Katendrecht nog wel! De wijk die vroeger berucht was vanwege de zeelui, de kroegen en de willige dames. Bij die laatsten dan wel tegen betaling.

P4

Op dat Katendrecht staan nog een aantal oude, grote pakhuizen en fabrieken. Prachtlocaties om moderne en alternatieve kunst in een industriële en dus afwijkende omgeving te tonen. Daar had je dus afgelopen week de RAW Art Fair en Art at The Warehouse. Reden om me een zaterdag lang onder te dompelen in de beeldende kunst. En in de verschillende werelden van die verschillende beurzen. Dat zag je heel duidelijk aan het publiek. Op Katendrecht liepen veel jongeren rond en gezinnen met kinderen. Gewoon lekker allerlei leeftijdsgroepen door elkaar. De sfeer was heel ongedwongen, bijna feestelijk. Zo’n rauwe, industriële omgeving beïnvloedt toch wel heel duidelijk de kunstambiance op een prettige manier.  Bij Art Rotterdam was ’t allemaal keuriger. Met ook meer  “grijze koppen”. Veel meer het normaal  te verwachten kunstpubliek.

P3

Maar voor mijn gevoel toch ook meer “kleren van de keizer kunst”. Of zoals mijn levensgezel dat dan zegt “hier ben ik geestelijk nog niet aan toe”. Maar dat neemt niet weg dat ik, net als op de Katendrechtse beurzen, interessante verrassingen tegenkwam. Kunst die ik nog niet kende en die bleef hangen. Dat maakt voor mij zo’n bezoek dan altijd weer de moeite waard. Tot volgende week.

P5

P6

TOOS

www.toosvanholstein.nl

www.toos.biz

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag





Realisme? Hoezo?


Zondag liep de Realisme Kunstbeurs in Amsterdam af, alweer voor het 10de achtereenvolgende jaar. Want zo vaak is die beurs al gerealiseerd. Ik kan me nog goed de openingsavond van de 1ste keer herinneren vanwege de gigantische puinhoop toen bij het parkeren. Sinds die tijd ben ik, ten minste als ik kon, maar op een gewone dag gegaan.

P1040244

Het mooie van zo’n beurs is dat je er heel veel aan kunt aflezen. Ik weet nog goed hoe de kinnesinne in de kunstwereld bij die 1ste keer een grote rol speelde. Er waren namelijk enkele kwalitatief goede galerieën, gespecialiseerd in figuratieve en realistische kunst, om onduidelijke redenen niet toegelaten. Terwijl andere galerieën, overigens ook van goede naam, die nog nooit iets hadden gehad met het Realisme in de kunst, er wel stonden. Die hadden snel even enkele realistisch schilderende kunstenaars aangetrokken waarmee ze normaal nooit werkten. Het was net de echte grote mensenwereld!

P1040245 Nu is het wel een relatief kleine beurs vanwege de ruimtebeperking in de Terminalhal, daar in Amsterdam. Er kunnen maar iets meer dan 30 galerieën een plek vinden. En alleen als er iemand afhaakt komt er een plaats vrij. Voor degenen die 10 jaar geleden geen plek konden krijgen, zou het nu totaal geen probleem zijn geweest. Want zoals bekend gaat het niet echt goed in de Nederlandse kunstwereld. Allerlei galerieën verdwijnen op dit moment. Of ze kunnen of willen geen geld meer in zo’n dure kunstbeurs steken omdat de revenuen er niet tegen opwegen. De laatste paar jaar kwamen dus veel plaatsen vrij. Die worden nu opgevuld met galerieën die je er vroeger beslist niet zou hebben aangetroffen. Voor mijn gevoel heeft dit de kwaliteit van het geheel en ook de prijs/kwaliteitsverhouding niet bevorderd.

Dat bedoelde ik hierboven dan ook met de constatering dat je veel aan zo’n beurs kunt aflezen. Ook de term Realisme dekt zo langzamerhand alleen nog maar een deel van de lading. Maar ja, je gaat de merknaam van een als goed bekend staande kunstbeurs natuurlijk niet zomaar veranderen. Daarnaast was toch ook weer duidelijk dat de fotokunst, en dan vooral de gefotoshopte kunst, nog steeds aan een opmars bezig is. Dat is een richting die het professionele “echte schilderen” beslist veel concurrentie aandoet. Maar wat wil je als de wereld zich middenin een digitale revolutie bevindt! Tot volgende week.

TOOS

www.toosvanholstein.nl

www.toos.biz

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag

Een straal van twee uur


Na dagen achter elkaar intens bezig te zijn geweest in mijn atelier heb ik, dat vind ik ten minste zelf, altijd wel een dagje uit verdiend. Zo’n uitdagje draait dan trouwens toch meestal ook weer om de kunst. Want voor mij glijden hobby, werk en vrije tijd vaak op een kunstige manier naadloos in elkaar over.

Middelburg doet haar naam daarbij absoluut eer aan. Trek maar eens een cirkel met een straal van twee uur rond mijn woonplaats, wel uitgaand van autogebruik. Want lopend zou je in die tijd niet ver komen. Maar met de auto? Zonder fileleed zit je in twee uur in Amsterdam. Of bij Venlo, de Duitse grens dus. Of in Maastricht, ook een soort buitenland. En in het noorden van Frankrijk, waar je dan Lille al voorbij bent.

Omdat afgelopen weekeinde de Lille Art Fair was, leek me dat een goeie bestemming voor m’n dagje uit. Zoals ik al zei, hobby, werk en vrije tijd, één pot nat.

 

Ik had in 2008 uit nieuwsgierigheid de eerste versie van deze beurs bezocht en was er daarna niet meer aan toegekomen. Dus waarom niet deze vijfde editie eens met een bezoekje vereren? Om te zien wat voor kunsttrends zich in Frankrijk afspelen en ook omdat Galerie Derrière la Dune uit Le Touquet er stond. Met die galerie werk ik nu een jaar samen en dan is het goed om elkaar af en toe ook weer eens persoonlijk te zien en te spreken.

Interessant was dat trends daar aardig sporen met die in Nederland. Relatief veel cartooneske, enigzins platte kunst waarbij perspectief eigenlijk geen rol speelt. Ook weinig echte schilders die laten zien dat ze van verf houden. En bij jongere kunstenaars regelmatig een wat schurend kleurgebruik. Van die kleuren die voor mijn gevoel net niet goed bij elkaar passen. Mijn levensgezel heeft daarover een intrigerend theorietje. Volgens hem heeft ‘t te maken met het felle kleurgebruik dat al tientallen jaren bij plastic speelgoed en veel kinderkamers overheerst. Dat moet, zegt hij, gevolgen hebben voor de persoonlijke kleurenvoorkeur! Misschien een ideetje voor wetenschappelijk onderzoek?

Tot volgende week.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag

Linea recta naar de Lineart


Is Gent ver? Tja, dat hangt er natuurlijk vanaf waar je woont. Vanuit Middelburg is het maar een uur rijden en dat vind ik niet ver. Afgezien van een enkele afslagen rijd je bijna linea recta  via de Westerscheldetunnel naar het beursterrein  van Gent. Want daarheen was op 5 december de reis. Mijn Sinterklaasactiviteiten hadden zich al afgespeeld in het weekeinde, waardoor ik me van mijzelf vrijaf mocht gegeven voor een bezoek aan één van de grootste kunstbeurzen die België kent, de Lineart.

Dat is altijd een leuke beurs om rond te lopen omdat je er heel veel, maar ook heel andere galerieën en kunstenaars tegenkomt dan op Nederlandse beurzen. Dit jaar, naast natuurlijk uit België zelf, waren ze er uit Japan en Zuid-Korea, en van dichterbij uit Engeland, Duitsland, Frankrijk en ook Spanje. Sinterklaas zat hier ten slotte ook al zullen die hebben gedacht, want vergeet niet dat ons kinderfeest ook in Vlaanderen populair is.

Ondanks de ontzettend grote diversiteit aan kunst, voor mij één van de interessantste kenmerken van de Lineart, zag ik toch dezelfde tendensen als in Nederland. Veel fotografie, alhoewel wat minder dan op de Amsterdamse Affordable Art Fair waarover ik een poosje geleden schreef. Veel cartoonachtige kunst met felle kleuren. Steeds minder pure abstractie en steeds meer figuratieve elementen. Bij dat laatste is jammer genoeg, vind ik, af en toe toch te zien dat op diverse kunstacademies de basis die je vroeger kreeg met modeltekenen en goed leren kijken nu minder strak onderwezen wordt. Een aantal jaren geleden beschreef een kunstrecensent, die vooral viel op abstract werk, dit eens als “bewust onbeholpen”. Op zich is dat natuurlijk een prachtige taalkundige vondst. Maar ik kreeg soms toch de neiging om dat “on” ook voor “bewust” te zetten. In gesprekken met kunstenaars en galeriehouders is mij trouwens wel gebleken dat ik in die mening niet alleen sta.

Maar ik was hoe dan ook weer blij verrast om te zien wat voor grote variatie de kunstwereld heeft te bieden en hoeveel moois er jaar in jaar uit toch maar weer wordt gecreëerd. Tot volgende week.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube http://bit.ly/ij4Pag