Tagarchief: Maas

Een engel in Gennep en hoe die daar kwam


Museum het Petershuis in Gennep
Museum het Petershuis in Gennep

Een hele kudde engelen is dit weekeinde neergestreken in het Limburgse Gennep. Of is gebruik van het woord kudde misschien iets te oneerbiedig als ’t over engelen gaat? Hoe dan ook, ze zijn er. Met als verzamelplaats Museum het Petershuis, een laat-middeleeuws pand en daarmee een van de oudste gebouwen in het stadje aan de samenvloeiing van Maas en Niers.

Wat die engelen daar doen? Voorlopig vooral hangen en staan. Tot 24 januari. Dan vliegen ze weer uit naar de kunstenaars die ze hebben gecreëerd. Als ze ten minste niet van eigenaar zijn verwisseld. Van mij zit er ook één bij. Een heel bloederige engel. Maar daarover straks meer. Want hoe komt een Middelburgse engel nu daar in dat verre Oosten terecht? Via een behoorlijke omweg in dit geval. Via Nice namelijk.

We schrijven het jaar Anno Domini 2001, om maar even in hemelse sferen te blijven. Levensgezel en ik zitten een heerlijke, traditionele Italiaanse pizza te verorberen in de Grill d’Or, vlak bij mijn atelier/appartement aan de Rue Clement Roassal  in Nice. Altijd smakelijk daar, de pizza’s.

Rue Clement Roassal, Nice, met het gebouw waarin mijn atelier/appartement
Rue Clement Roassal, Nice, met het gebouw waarin mijn atelier/appartement

Dat vond blijkbaar ook een dame die vlak naast ons de hare zat te verorberen. Ze hoorde ons onderling natuurlijk Nederlands praten. En wat bleek? Nederlands was niet alleen ook haar moedertaal, ze woonde ook in Nederland. Alleen nu even niet. Ze zat voor een korte vakantie in de Comte de Nice, het hotel waarop ik vanuit mijn appartement uitkijk. Logisch dat we een poosje later bij mij zaten koffie te drinken. Over van alles, en natuurlijk ook over kunst. Tja, wat wil je, kunst vermijden bij een kunstenaar? Dat is net zoiets als een zwaluw het vliegen proberen af te leren. Onmogelijk! En wat bleek? Marianne, want zo heette ze, werkte als vrijwilliger bij Museum het Petershuis in Gennep. Een museum met afdelingen over de historie van de plaats, de traditie van het keramiek maken daar, maar ook met jaarlijks een aantal exposities gewijd aan de moderne kunst.

de afdeling met keramiek in het Petershuis
de afdeling met keramiek in het Petershuis

Het gevolg? Om een lang verhaal maar eens lekker kort te houden, een jaar later, dus Anno Domini 2002, had ik een grote solotentoonstelling op diverse verdiepingen van dat middeleeuwse Petershuis. Een expositie waarin ik me helemaal mocht uitleven en waar ik nog steeds heel fijne herinneringen aan heb.

Begin dit jaar ontstond bij het museumbestuur het idee om alle kunstenaars die sinds AD2000 in het Petershuis exposeerden te vragen voor een grote groepstentoonstelling met engelen als onderwerp. Vijftig van die kunstenaars doen daar nu aan mee. Inbegrepen dus mijn persoontje. Want ’t leek me interessant met dat intrigerende onderwerp iets speciaals te doen. Het verschijnsel “engelen” is ten slotte al heel oud en beslist niet alleen voorbehouden aan het Christendom. In de oude Etruskische cultuur, dat wil zeggen ver voordat de Romeinen ’t voor het zeggen kregen in Italië, komen ze al voor in fresco’s en grafmonumenten.

Etruskisch fresco met engel bij stervende man
Etruskisch fresco met engel bij stervende man

Maar ik liet me voor mijn engel inspireren door een foto en door de oude Griekse tragedies. Van die tragedies waarin de mannen zo nodig hun oorlogskunstjes moeten doen om de heldenstatus te verkrijgen en de vrouwen alleen maar lijdend kunnen toekijken en afwachten. Komt hun vader, man of zoon heelhuids terug van de strijd? Hoeveel bloed zal er vloeien? Hoeveel kracht, maar ook engelengeduld heb je daarbij nodig? Met die gedachten in mijn achterhoofd liet ik een foto overbrengen op een alu-dibond plaat van 1 m bij 1,5 m om die daarna met olieverf te bewerken.

mijn "Greek Tragedy" engel
mijn “Greek Tragedy” engel

Nu hangt die, samen met heel veel verschillende engel-interpretaties van de mede-exposanten, in Gennep. Als onderdeel van een kleine installatie die ik er bij maakte. Met de titel Greek Tragedy. Gebaseerd dus op  die oude vertellingen. Maar of er in die duizenden jaren iets is veranderd in de wereld? En of die titel, gezien de gebeurtenissen van de laatste tijd, niet een dubbele lading heeft gekregen? Bepaal dat zelf maar.

opening van de expositie "Engelen"
opening van de expositie “Engelen”

Tot volgende week.

TOOS

Advertenties

Sint Nicolaas


Lang geleden leerden we op school bij de Nederlandse geschiedenis dat de Batavieren een paar duizend jaar geleden via de Rijn ons land binnen kwamen. Het zij zo. Maar dat Sint Nicolaas, onze enige algemeen aanvaarde kerkvader, vorige week via de Maas ons land binnenkwam bij die grote havenstad Roermond? Nee, dat had ik nooit kunnen bedenken. Maar goed, ook dat zij zo. Hij voelde zich waarschijnlijk wel direct thuis, daar in Roermond. Want ze hebben er ten slotte nog steeds hun eigen bisschop.

Door die intocht van Sinterklaas moest ik denken aan Jacques de Voragine. Vermoedelijk heel weinig Nederlanders zullen die associatie hebben gehad. Dus is het, denk ik, wel goed dat even uit te leggen. Galerie Qvadrige in Nice waarmee ik al jarenlang samenwerk, geeft in delen de zogenaamde Legenda Aurea (La Légende Dorée, De Gouden Legende) uit. Dat is een beroemd middeleeuws boek waarin heel veel heiligenlevens beschreven staan. Het werd in de 13de eeuw geschreven door, je raadt ’t al, die Jacques de Voragine, een Italiaanse monnik die later nog aartsbisschop van Genua werd. Voor Qvadrige heb ik een paar van die heiligenlevens geïllustreerd met steendrukken. Zie de foto’s. En, je raadt ’t alweer, daarbij zat ook Saint Nicolas, onze eigenste Sinterklaas. Vandaar dus die associatie.

Voor die steendrukken heb ik me natuurlijk verdiept in het leven van bisschop Nicolaos van het Turkse Myra. Die man kon er wat van! In de schoenen van de drie dochters van een arme man wierp hij buidels met goud zonder zelf aanwezig te zijn. Zo hoefden die meisjes niet verkocht te worden als slavinnen. Drie vermoorde studenten die, in stukken gesneden, in pekelvleesvaten waren verstopt, wekte hij weer tot leven. Een moeder vergat door de inwijdingsdienst van Nicolaos tot bisschop dat ze haar baby voor een wasbeurt in een tobbe water op het vuur had achtergelaten. Maar onze nieuwe bisschop zorgde er natuurlijk voor dat het water niet aan de kook raakte en gewoon lauw bleef. Zulke mooie sprookjesverhalen leveren vanzelfsprekend wel inspiratie op.

Ook door die aankomst van Sinterklaas bedacht ik me dat ’t wel interessant is om die vier steendrukken tijdens de komende Kunst en Cultuurroute te tonen. In Middelburg dus, op zondag 2 december in mijn atelier aan de Korendijk 56. Tot volgende week.

 TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag