Tagarchief: open huis

Komt dat zien op Open Monumentendag! Een eeuwenoud, uniek en kunstig pand


Middelburg in de 17e eeuw

Zaterdag 10 september is ’t weer, het grote monumentenfeest. Open Monumentendag door heel Nederland. Waarbij ook mijn grote deuren aan de Korendijk 56 in Middelburg wagenwijd open staan. Open Huis zogezegd.

Vandaar nu de vraag ‘hoeveel Nederlanders zouden er wonen in een Rijksmonument’? Vingers omhoog graag! Dat worden er aardig wat, schat ik zo in. Maar hoeveel daarvan blijven omhoog als ’t gaat om een eeuwenoud pakhuis? Kijk, daar zakken er al een flink aantal. En nu, hoeveel van die pakhuizen bevatten balken afkomstig van onttakelde schepen? Oeps. En van welke van die pakhuizen zijn de muren van de buren? Oei, oei, misschien nog een paar vingertjes die in de lucht priemen? Tot slot de hamvraag. Bij wie zat er op de plek van je pakhuis eerst een open haringpakkerij? Zou ik nu in heel Nederland als enige nog met mijn vinger omhoog zitten? Niet onmogelijk! Dus woon en werk ik dan in een volstrekt uniek pand in Nederland? Een boeiende vraag bij hoe dan ook een trots gevoel. Maar hoe zit ’t nou precies met die vragen hierboven?

links de Korendijk 56 in de jaren 60 (foto gevonden in de beeldbank van het Zeeuws Archief), rechts zoals ’t nu is

’t Is alweer en poos geleden dat ik voor het laatst meedeed met Open Monumentendag. Tijd dus voor een herstart. Mijn atelier op de begane grond is natuurlijk altijd al wel open op de eerste zondag van de maand bij de Middelburgse Kunst&Cultuurroute. Ik zie dan vaak mensen niet alleen naar mijn kunst kijken maar ook omhoog. Naar al die prachtige ouwe, overgedimensioneerde  pakhuisbalken. Maar de deur naar mijn woongedeelte blijft daarbij altijd dicht.

zoals het pakhuis was toen ik het kocht
een impressie van zoals ’t nu is

Komende 10 september dus niet. Je kunt zomaar doorlopen naar de 1e en 2e etage. Om de rest te aanschouwen, opnieuw met een aantal balken uit grote schepen. Schepen die al voor 1738, het bouwjaar van mijn pakhuis, onttakeld moeten zijn geweest. En waarvan de balken bij mij achter uit het water zijn gevist. Want niet voor niets heet het straatje achter mij nu Balkengat. Ooit lag daar de scheepswerf van de VOC en dreven er houten vlotten en balken in de grote plas die je op het schilderij hieronder ziet.

de werf van de VOC in 1778

Er is zelfs nog een foto van die situatie van voor 1898. Dat moet namelijk wel want toen werd een deel gedempt om het wijkje te bouwen dat er nu staat.

Maar hoe zit dat met die muren van de buren? Nou, ooit zat er een doorgang tussen wat nu de woonhuizen Korendijk 54 en 58 zijn. Daar zat, volgens de oude annalen, een haringpakkerij. Met waarschijnlijk wel een dak erboven maar verder open. Best handig natuurlijk, een beetje doorluchten bij al die haring kon geen kwaad. Tot die grond werd aangekocht door de MCC, de in 1720 opgerichte Middelburgsche Commercie Compagnie. Een soort tegenhanger en Middelburgse opvolger van de VOC, de Vereenigde Oostindische Compagnie. Die VOC van de werf bij het Balkengat.  

Ze hadden blijkbaar een pakhuis nodig aan de Korendijk. Koren dus. Want heette destijds de korenhandel in Nederland niet de moedernegotie? Maar dat is een ander verhaal. Dus wat was er makkelijker dan de buitenmuren van de twee huizen aan weerszijden te gebruiken om er vertikaal balken tegenaan te zetten. Met daarop horizontaal weer andere balken. Simpel toch?

nog een sfeerbeeld van het interieur

Tot ik het kocht, was het pakhuis ook alleen maar pakhuis geweest. Er was geen water, geen gas, geen elektriciteit maar wel die muren van de buren. Zo vertelde de kadasterregistratie. Met andere woorden, bij de restauratie hadden de buren eigenlijk voor elke spijker en schroef in hun muren toestemming moeten geven. Niet echt handig. Dat hebben we toen ook maar veranderd.

Nu staat er dat unieke pand waarover ik nog even één ding kwijt wil. Want in een Rijksmonument mag je natuurlijk niet zomaar je goddelijke gang gaan. Een daartoe bevoegde ambtenaar bewaakt het hele proces. In dit geval iemand wiens naam in Middelburg toch wel enigszins gevreesd werd. Bij de definitieve keuring hield ik mijn hart dus echt wel een behoorlijk beetje vast. Weet je hoe hij wegging? Met de opmerking dat hij zelden een pand had gezien dat zo prachtig was gerestaureerd. Daarop hebben levensgezel en ik toen ook maar gelijk geklonken.

Op 10 september kun je zijn opmerking komen controleren. Maar vanzelfsprekend ook overal mijn kunst bekijken. Het slaan van twee vliegen in één klap. Een derde vlieg daarbij is mijn nieuwste steendruk ‘City life’. Alleen deze maand voor een heel speciale prijs te koop

steendruk ‘City life’

. Lees mijn vorige blog maar. Tot volgende week.

TOOS

PS Afgelopen dinsdag zag ik op NPO 2 de eerste aflevering van ‘Krabbé zoekt Kahlo’. Over één van mijn vrouwelijke kunstenaarsiconen aan wie ik in dit blog al wel aandacht gaf. Beslist de moeite waard! Gewoon kijken de komende dinsdagavonden om 20.30 uur.

Hoe de MCC uit 1720 zorgt voor een feest op 21 september 2014 aan Korendijk 56, Middelburg


kaart uit 1625
kaart uit 1625

In 1720 wordt de Middelburgse Commercie Compagnie(MCC) opgericht. In 1738 bouwt de MCC een pakhuis aan de Korendijk, natuurlijk nog zonder het nummer 56 van nu. In 1999 word ik er de eerste bewoner, tot die tijd bleef ‘t alsmaar opslagruimte. En in 2014 op zondag 21 september  is er een Feestelijk Open Huis want die vijftien jaar van 1999 tot 2014 moeten gevierd worden.

Maar wat zat er eigenlijk eerst op die plek? Op oude kaarten van Middelburg, zoals bijgaande uit 1625, zie je altijd een gat tussen twee huizen in op ongeveer de plek waar nu mijn “Holstein” staat (bij pijl), vlak bij de toen al bestaande Bellinkbrug. Die destijds overigens  een ietsie pietsie andere vorm had.

In dat gat zou nog een haringpakkerij hebben gezeten, een open ruimte met een afdak erboven. Wel handig, dat opene, als je denkt aan de geur van haring. In 1738 vulde de MCC dus dat gat met een pakhuis. Met ongetwijfeld ook balken uit het water erachter. Want niet voor niks heet het straatje achter mijn pand het Balkengat. Nu gedempt, maar ooit het verlengde van de scheepswerf die daar lag in de tijden van de Vereenigde Oostindische Compagnie  en de MCC . Een paar jaar geleden wees een expert mij op balken die beslist uit oude schepen afkomstig waren. Ooit onttakeld en daarna gerecycled in mijn pakhuis. Recyclen een modern verschijnsel? Vergeet ‘t, vroeger waren ze veel zuiniger met materiaal.

pakhuis 2.jpg

Een ander, indirect bewijs voor dat gat gaf ook het kadaster aan in 1999. Bij de koop van het pakhuis bleken de muren eigendom van de buren. Er zit dan ook geen balk in die muren vast, ze zijn er alleen maar tegenaan geplaatst. Eigenlijk mocht ik dus geen spijker in de muur slaan zonder eerst even bij zo’n buur aan te bellen en toestemming te vragen. Dat is in de tussentijd wel geregeld en nu hangen er natuurlijk schilderijen. Dus is het pakhuis feitelijk nog steeds een plek die met handel heeft te maken. Want ook een beeldend kunstenaar kan niet alleen leven van de lucht.

pakhuis 3.jpg Wat die handel in de MCC-tijd inhield? Daar kan ik niet helemaal zeker van zijn. Maar in het begin richtte de MCC zich vooral op de vaart binnen Europa. En omdat ons land heel veel geld verdiende met de doorvoer van graan in Europa ligt het nogal voor de hand te veronderstellen dat er in mijn pakhuis graan opgeslagen heeft gelegen. Uit bijvoorbeeld de Baltische staten en gebieden als Sleeswijk en Holstein. Want dat waren grote graanvoorraadschuren van waaruit heel veel graan per schip werd geëxporteerd.

Toen ik dat idee aan de juiste ambtelijke afdeling in Middelburg voorlegde, was men daar gelijk enthousiast. En eerste bewoner van het pand en met de achternaam Van Holstein ook nog? Dan mocht het pand natuurlijk “Holstein” heten. Want een rijksmonument mag je namelijk niet zomaar een naam geven. Daar is overheidstoestemming voor nodig.

Nu is er dus  Feestelijk Open Huis op zondag 21 september van 11-18 uur in “Holstein”. Met een feestelijke expositie door het hele pand heen. Van mijn werk natuurlijk. En ook nog voor feestelijke kortingen. Omdat er voor mij namelijk meer te vieren valt dan alleen die 15 jaar. Ook de getallen 25, 65 en 70 spelen een rol. Waarom? Nou, dan moet je maar langskomen. Ik leg ’t graag uit, samen met mijn levensgezel. Dus wie weet tot aanstaande zondag. En anders? Tot volgende week.

TOOS.

www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Twee “kunstvliegen” in één klap


De rust is weer neergedaald in de natuur rond fort Rammekens. Het vogelgefluit wordt niet meer overstemd door de rockmelodieën van muziekspektakel “O die zee”. Op de binnenplaats van het fort is het uitzicht op de oude muren en kazematten hersteld nu de gigantische partytent is afgebroken. Na alle cateringgeweld kun je nu weer simpel koffie, thee en koek nuttigen bij de “coffeecorner”. Gewoonweg of er niets gebeurd is in de maand augustus.

toegangspoort van fort Rammekens bij Ritthem
toegangspoort van fort Rammekens bij Ritthem

Maar dat is toch niet helemaal waar. Want Staatsbosbeheer, eigenaar en beheerder van het fort, vond het heel interessant als mijn expositie “Odyssee” nog een poos zou blijven. Dus hebben we in goed overleg besloten die tentoonstelling te verlengen tot 15 oktober. In het weekeinde daarna wordt het fort namelijk overstroomd door de soldaten van het 7de Bataljon infanterie van Linie 1815. Die komen daar de klok zo’n 200 jaar terugzetten en Napoleonnetje spelen. En of mijn kunst in die omstandigheden daar nog veilig is? De vraag stellen is eigenlijk al het antwoord geven.

Sirene, één van de werken bij "Odyssee"
Sirene, één van de werken bij “Odyssee”

Cerberus, bewaker van de Griekse Onderwereld
Cerberus, bewaker van de Griekse Onderwereld

Dus is “Odyssee” voorlopig nog te bekijken. Op vrijdag, zaterdag en  zondag van 12-17 uur. Dat is dan de eerste van die “kunstvliegen” uit de titel. Nu de tweede.

Korendijk 56, Middelburg
Korendijk 56, Middelburg

In een vorige blogaflevering schreef ik al over het Feestelijk Open Huis dat ik op zondag 21 september van 11-18 uur organiseer in mijn 18de eeuwse pakhuis aan de Korendijk 56 in Middelburg. Feest vanwege het feit dat ik dit rijksmonument 15 jaar geleden in september kocht en vanwege de mooie getallen 25, 65 en 70 die dit jaar in mijn persoonlijk leven een mooie rol spelen.

Met andere woorden, “Odyssee” in het fort en een grote expositie met feestelijke prijzen bij mij thuis. Daar moet ik wat mee, zo bedacht ik mij. Alweer met Staatsbosbeheer heb ik daarom het volgende voor al mijn kunstvrienden geregeld.

Normaal betaal je toegang voor het fort. Maar als je uiterlijk donderdag 18 september per email aan mij doorgeeft dat je op 21 september graag zowel mijn Feestelijk Open Huis als “Odyssee” in het fort wilt bezoeken, zorg ik dat er die zondag een gratis toegangsbewijs voor het fort klaarligt. Vermeld naam en aantal bezoekers dat meekomt, dan kan ik dat op het toegangsbewijs invullen. Wapper ermee in het fort, lever het in en de toeziende vrijwilligers daar leggen je geen strobreed in de weg. Twee “kunstvliegen” dus in één klap.

Mijn emailadres is toos@toosvanholstein.nl. Tot volgende week.

TOOS.

www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Feestelijk Open Huis op 21 september en Monumentendag op 13 september


Al weer 15 jaar Middelburg! Dat realiseerde ik mij begin van dit jaar. Want in september 1999 kocht ik mijn monumentale pakhuis aan de Korendijk 56. Alhoewel, monumentaal­­? Het was dan wel een rijksmonument maar ook ontzettend verwaarloosd. Zie bijgaande foto´s.

toestand in 1999
toestand in 1999

open huis 2

Sommigen verklaarden mij, in overigens vriendschappelijke termen, voor volledig gestoord. Op zich een begrijpelijke observatie. Maar mijn levensgezel en ik wisten wat we wilden. En dat is er ook gekomen. Net zoals trouwens de grijze haren. Maar voor de verklaring daarvan houden we ´t maar gewoon op het voortschrijden der jaren.

open huis 3

15 Jaar Middelburg dus. Nu wil het toeval dat naast die 15 in mijn  persoonlijke leven dit jaar nog andere mooie getallen een belangrijke rol spelen: 25, 65 en 70. Redenen genoeg dus om een flink feestje te bouwen. En, vonden we, dan niet alleen in besloten kring maar zeker ook openbaar.  Voor alle bekenden en alle fans van mijn werk. Met als locatie natuurlijk mijn opgeknapte pakhuis. Want dat mag, trots als ik er op ben,  gezien worden.  Net zoals mijn kunst. Het resultaat van deze overdenkingen?

Een Feestelijk Open Huis op zondag 21 september van 11-18 uur

En met feestelijk bedoel ik dan ook echt feestelijk. Een feestelijke expositie door het hele pand van werken met alleen op deze dag extra feestelijke prijzen. Prijzen gebaseerd op die mooie getallen van hierboven: 15, 25, 65 en 70. Dat je bij zo´n feest met elkaar moet kunnen  klinken, ligt natuurlijk voor de hand. Dus reken er maar op dat de feestelijke ingrediënten daarvoor in ruime mate aanwezig zijn.

Iedereen met een feestelijk humeur is welkom.

toestand nu
toestand nu

Mocht het die 21ste september niet uitkomen, dan is er nog een alternatief. Want de week daarvoor, op zaterdag 13 september ,is het weer landelijke Monumentendag van 10-17 uur. Daar heb ik al vaker aan meegedaan. Een mooie gelegenheid dus om al vast warm te draaien voor dat Open Huis een week later.

welkom
welkom

Ook dan staat niet alleen de deur bij mij open maar eveneens de rest van het pand met dat mooie, goudgeschilderde leeuwtje helemaal boven in de nok. Als je komt, leg dan voor je binnengaat je hoofd maar eens even in de nek om ´t te bekijken. Daarna kun je binnen rustig rondkijken en bijvoorbeeld zoeken naar de balken die volgens experts nog afkomstig zijn van oude VOC of MCC (Middelburgse Commercie Compagnie) schepen. Zoals ik ´t bij de Middelburgse Kunst en Cultuurroute op de 1ste zondag van de maand wel uitdruk: moderne kunst in een 18de eeuws pakhuis. Tot volgende week.

TOOS

http://www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein