Tagarchief: Romeinen

2x Frank Gehry en 1x Beatrix Ruf op 1 dag in 2 plaatsen in de Provence


Je hebt heel rijke mensen en dan nog die van de hors category. Zeg maar die 1% de nu al meer bezit dan de resterende 99% van de wereldbevolking zoals berekeningen laatst aantoonden. Het type dus dat geld als een volledig abstract begrip kan zien en waarschijnlijk al in geen jaren hun handen aan een geldbiljet, laat staan een munt, vuil heeft gemaakt. Ik stel me zo voor dat er altijd wel iemand is die hun diamanten en platina creditcards in een bundeltje voor ze meedraagt. Want een Dagobert Duck-achtig zwembad tot de rand gevuld met geld is natuurlijk niet meer van deze tijd.

Zoals bekend probeert van die 1% een deel alleen nog maar meer te krijgen. Stel je eens slechte tijden voor!Dan moet je toch wel wat extra’s achter de hand hebben. Maar sommigen willen met hun kapitaal wel iets constructievers doen. Onder andere op kunstgebied. En dan bedoel ik niet de lui die ‘van kijk mij eens’  op kunstveilingen tientallen, zo niet honderden miljoenen neerleggen voor een schilderij. Want dat slaat echt helemaal nergens meer op. Nee, dan doel ik op twee initiatieven in de Franse Provence. In Arles en op het wijnchateau La Coste bij Aix-en-Provence.

de oude Romeinse arena in Arles

Hoe ik daar zo op kom? Ik zit alweer een poosje in Nice om daar te werken aan een speciaal project. Een heel ander verhaal trouwens dat nog wel eens komt. Af en toe even mijn atelier uit is dan geen slecht idee. Vandaar onlangs Arles. Voor Franse begrippen niet echt ver van Nice. Gewoon twee uurtjes doorrijden en je zit er. Een aangename pleisterplaats die de oude Romeinen al op hun landkaarten intekenden. En natuurlijk ook de stad waar onze eigenste Vincent van Gogh heel wat eeuwen later inspiratie opdeed voor een reeks prachtige schilderijen.

Van Gogh, Arles onder de sterrenhemel
Van Gogh, het bekende café in Arles

Maar daarvoor kwam ik niet. Ik wilde iets anders zien. Het nieuwe kunstinitiatief waar door een superrijke familie meer dan 100 miljoen euro tegenaan wordt gegooid.  De familie Hoffman van de Zwitserse farmaceutische gigant Hoffmann-La Roche. Zo’n tak van industrie waarin miljarden worden verdiend. Miljarden die, voorzichtig uitgedrukt, regelmatig ter discussie staan. En terecht!

Ooit werd Luc Hoffmann (1923-2016)verliefd op de Camargue streek waarin Arles ligt. Met als gevolg dat, heel kort door de bocht geformuleerd, zijn dochter Maja Hoffmann nu de Luma Foundation beheert. Een kunststichting die een aantal jaren geleden een uitgebreid en oud en vervallen complex van de SNCF, de Franse NS, in Arles kocht. Om er iets kunstigs mee te gaan doen.

het oude SNCF complex in de overgang naar kunstcentrum

En bij dat iets hoorde een soort toren van Babel, te ontwerpen door Frank Gehry. De wereldberoemde architect die, al weer wat jaartjes geleden, de in vergetelheid weggezonken Spaanse provinciestad Bilbao opnieuw op de kaart zette met een iconische museum voor moderne kunst.

het beroemde gebouw van Gehry in Bilbao

Voor Arles is dat niet persé noodzakelijk maar die nog niet affe nieuwe kunstkathedraal van Gehry wilde ik wel eens met eigen ogen komen aanschouwen.

Nou, modern is ie absoluut. Zeker voor dat ouwe Arles. Hoe zou Van Gogh dit hebben gevonden, vroeg ik me af. Zou hij er een schilderij aan hebben gewaagd? Geen idee! Maar persoonlijk vind ik het niet echt erg dat het bouwsel behoorlijk buiten de stadskern ligt. Stel je voor dat die toren naast het Romeinse amfitheater was komen te liggen! Geen echt lekkere combinatie. Overigens doet dat niets af aan het feit dat het een geweldig multidisciplinair kunstcentrum gaat worden waar beeldende kunst, architectuur, design en kunstonderzoek gecombineerd gaan worden. Nu al is de gigantisch grote, prachtig gerenoveerde treinreparatiehal open. Net als een aantal opgeknapte remises. Als alles echt helemaal officieel klaar is in 2019 ga ik zeker weer.

de tot grote kunsthal omgebouwde treinwerkplaats

Op z’n minst ook interessant was dat ik de naam Beatrix Ruf tegenkwam in het begeleidend kunstteam voor de stichting. Je weet wel, de ex-directeur van het Amsterdams Stedelijk Museum. Smadelijk vertrokken vanwege ondergrondse schnabbelpraktijken. Maar ja, als je rond moet komen van zo’n armzalig directeurssalarisje? Da’s geen echte vetpot. Overigens past dat dan wel weer aardig in het beeld dat Hoffmann-La Roche ooit door de Europese Commissie een boete van € 462 miljoen opgelegd kreeg. Iets met geheime kartelvorming in de farmaceutische wereld. Dus die 100 miljoen voor dit nieuwe kunstcentrum? Er zijn ergere zaken om je druk over te maken. Toch?

En waar dat 2x Frank Gehry op 1 dag uit de titel op slaat? Op het al genoemde Chateau La Coste zo’n 20 km boven Aix-en-Provence. Lees maar over 7 dagen. Tot volgende week.

TOOS

Advertenties

Rome


moderne Romeinse soldaat
moderne Romeinse soldaat

Associaties zijn rare dingen. Onverwacht, onbestuurbaar, onvoorspelbaar. In moderne terminologie een soort pop-ups in je hersenen in plaats van op een pc, laptop, tablet of smartphonescherm. Dat kwam als tweede pop-up in me op toen ik in oktober 2015 over het plaveisel van Rome liep en als eerste pop-up plots aan mei 1527 had gedacht. En dat dan weer vanwege de gigantische geschiedenis die verborgen ligt onder het Romeinse straatdek. Een geschiedenis in de vorm van een puinhoop. Letterlijk. Niet alleen van het klassieke Rome, maar ook van een Rome van vele eeuwen later.  Vandaar die associatie met mei 1527. Want toen vond de zogenaamde Grote Plundering plaats. De stad waar de Paus als opperbestuurder van de Rooms-Katholieke Kerk resideerde, werd bestormd en ingenomen door de troepen van het Heilige Roomse Rijk. Tegenstrijdig? Nee hoor, niet voor die tijd. Karel V, als katholieke keizer van het Habsburgse en Rooms-Duitse rijk, had wat appeltjes te schillen in Italië. Vandaar dat katholieke Spaanse soldeniers en ,veelal protestante, Duitse landsknechten, beide groepen al lang zonder soldij zittend, het katholieke Rome na verovering mochten plunderen, platbranden en verwoesten. Met vanzelfsprekend het bijbehorende vermoorden van burgers en geestelijken, het verkrachten van alles wat vrouwelijk was, dus ook nonnen, en het opzuipen van alles dat maar naar alcohol rook.

El Saco de Roma, Francisco J. Amérigo, 1884
El Saco de Roma, Francisco J. Amérigo, 1884

Best wel ingewikkelde tijden dus. Met geloof, geweld, macht en politiek gekonkel tot in het kwadraat. Noem dat maar eens geen pop-up, daar in centrum van Rome. Met daarbij nog de gedachte dat het tegenwoordig toch wel heel veel prettiger wonen is in Europa dan destijds. Geef mij de huidige  EU met nu al meer dan 70 jaar vrede. Iets dat hier nog nooit zo lang het geval is geweest. Ook iets dus om over na te denken bij al die wilde kreten van de laatste jaren over  die EU. Maar dat terzijde.

Rome, van binnen naar buiten
Rome, van binnen naar buiten

Ik liep dus in Rome. Waarom ik daar liep? Trouwe lezers herinneren zich misschien dat ik afgelopen oktober en november een poosje verdwenen was onder de internetradarhorizon. Zonder daarvoor toen een nadere verklaring te geven. De reden? Ik zat een paar weken lang op een schip dat de grote plas overstak  richting Amerika. Vanuit Civitavecchia, dicht bij Rome. Vandaar een aantal dagen Rome vooraf en een vrijwel internetloze periode midden op de Atlantische Oceaan.

’t Kwam er maar niet van daaraan eens een paar blogjes te gaan wijden. Telkens was er wel weer iets anders om de aandacht op te richten. Maar dat verandert de komende weken.

De Eeuwige Stad eerst maar. Waar het bulkt van de kunst. Niet alleen in musea, maar ook in de vele kerken. Zo staat ergens een kerkdeur open, loop ik uit nieuwsgierigheid naar binnen en wat hangt er? Een onvervalste Caravaggio (1571-1610). Dat is typisch Rome!

rechts een werk van Caravaggio
rechts een werk van Caravaggio

Net zoals smaakvolle moderne kunst geïntegreerd in oude, gerestaureerde kerkfronten.

Rome e klein

Maar dat kost natuurlijk klauwen met geld. Ons Nationaal Restauratiefonds heeft ’t er al heel moeilijk mee om in Nederland de monumentenzorg te bekostigen. Laat staan hoe ze dat in Rome moeten doen. Dan heiligt het doel de middelen. Dan bedek je een te restaureren kerkgevel met uitbundige reclame voor de nieuwste James Bond film. Mooi meegenomen dat die kerk bovenaan de wereldberoemde Spaanse Trappen staat. Heel lege trappen trouwens want ook die werden gelijk maar opgeknapt.  Teveel uitgesleten zeker door alle toeristenachterwerken die er normaal de traptreden dag en nacht bezetten.

de Spaanse Trappen
de Spaanse Trappen

Ook het Rome van al die pleinen. Als er al geen fonteinen spuiten waar Feyenoord supporters zich aan te buiten kunnen gaan, dan staan er wel van die heerlijke barokke beeldengroepen. Die trouwens ook wel weer eens een schoonmaakbeurt kunnen gebruiken.

Rome g klein

Net zoals onderdoorgangen bij viaducten of coupés van de metro. Of moeten ze die graffiti toch maar laten zitten? Want eigenlijk kan dat er toch ook wel heel modern kunstzinnig uitzien.

Rome h klein

Rome i klein

En zou die straatkunstenaar wel beseffen hoeveel kunstzinnigs er zich nog onder zijn knieën kan bevinden?

Rome j klein

Van oude Romeinse overblijfselen van een paar duizend jaar geleden tot verruïneerde kunst bij die grote plundering van Rome in mei 1527? Ik denk haast van niet. Maar ’t zou natuurlijk toch zomaar wel kunnen. Want associaties zijn rare dingen. Tot volgende week.

TOOS

Een engel in Gennep en hoe die daar kwam


Museum het Petershuis in Gennep
Museum het Petershuis in Gennep

Een hele kudde engelen is dit weekeinde neergestreken in het Limburgse Gennep. Of is gebruik van het woord kudde misschien iets te oneerbiedig als ’t over engelen gaat? Hoe dan ook, ze zijn er. Met als verzamelplaats Museum het Petershuis, een laat-middeleeuws pand en daarmee een van de oudste gebouwen in het stadje aan de samenvloeiing van Maas en Niers.

Wat die engelen daar doen? Voorlopig vooral hangen en staan. Tot 24 januari. Dan vliegen ze weer uit naar de kunstenaars die ze hebben gecreëerd. Als ze ten minste niet van eigenaar zijn verwisseld. Van mij zit er ook één bij. Een heel bloederige engel. Maar daarover straks meer. Want hoe komt een Middelburgse engel nu daar in dat verre Oosten terecht? Via een behoorlijke omweg in dit geval. Via Nice namelijk.

We schrijven het jaar Anno Domini 2001, om maar even in hemelse sferen te blijven. Levensgezel en ik zitten een heerlijke, traditionele Italiaanse pizza te verorberen in de Grill d’Or, vlak bij mijn atelier/appartement aan de Rue Clement Roassal  in Nice. Altijd smakelijk daar, de pizza’s.

Rue Clement Roassal, Nice, met het gebouw waarin mijn atelier/appartement
Rue Clement Roassal, Nice, met het gebouw waarin mijn atelier/appartement

Dat vond blijkbaar ook een dame die vlak naast ons de hare zat te verorberen. Ze hoorde ons onderling natuurlijk Nederlands praten. En wat bleek? Nederlands was niet alleen ook haar moedertaal, ze woonde ook in Nederland. Alleen nu even niet. Ze zat voor een korte vakantie in de Comte de Nice, het hotel waarop ik vanuit mijn appartement uitkijk. Logisch dat we een poosje later bij mij zaten koffie te drinken. Over van alles, en natuurlijk ook over kunst. Tja, wat wil je, kunst vermijden bij een kunstenaar? Dat is net zoiets als een zwaluw het vliegen proberen af te leren. Onmogelijk! En wat bleek? Marianne, want zo heette ze, werkte als vrijwilliger bij Museum het Petershuis in Gennep. Een museum met afdelingen over de historie van de plaats, de traditie van het keramiek maken daar, maar ook met jaarlijks een aantal exposities gewijd aan de moderne kunst.

de afdeling met keramiek in het Petershuis
de afdeling met keramiek in het Petershuis

Het gevolg? Om een lang verhaal maar eens lekker kort te houden, een jaar later, dus Anno Domini 2002, had ik een grote solotentoonstelling op diverse verdiepingen van dat middeleeuwse Petershuis. Een expositie waarin ik me helemaal mocht uitleven en waar ik nog steeds heel fijne herinneringen aan heb.

Begin dit jaar ontstond bij het museumbestuur het idee om alle kunstenaars die sinds AD2000 in het Petershuis exposeerden te vragen voor een grote groepstentoonstelling met engelen als onderwerp. Vijftig van die kunstenaars doen daar nu aan mee. Inbegrepen dus mijn persoontje. Want ’t leek me interessant met dat intrigerende onderwerp iets speciaals te doen. Het verschijnsel “engelen” is ten slotte al heel oud en beslist niet alleen voorbehouden aan het Christendom. In de oude Etruskische cultuur, dat wil zeggen ver voordat de Romeinen ’t voor het zeggen kregen in Italië, komen ze al voor in fresco’s en grafmonumenten.

Etruskisch fresco met engel bij stervende man
Etruskisch fresco met engel bij stervende man

Maar ik liet me voor mijn engel inspireren door een foto en door de oude Griekse tragedies. Van die tragedies waarin de mannen zo nodig hun oorlogskunstjes moeten doen om de heldenstatus te verkrijgen en de vrouwen alleen maar lijdend kunnen toekijken en afwachten. Komt hun vader, man of zoon heelhuids terug van de strijd? Hoeveel bloed zal er vloeien? Hoeveel kracht, maar ook engelengeduld heb je daarbij nodig? Met die gedachten in mijn achterhoofd liet ik een foto overbrengen op een alu-dibond plaat van 1 m bij 1,5 m om die daarna met olieverf te bewerken.

mijn "Greek Tragedy" engel
mijn “Greek Tragedy” engel

Nu hangt die, samen met heel veel verschillende engel-interpretaties van de mede-exposanten, in Gennep. Als onderdeel van een kleine installatie die ik er bij maakte. Met de titel Greek Tragedy. Gebaseerd dus op  die oude vertellingen. Maar of er in die duizenden jaren iets is veranderd in de wereld? En of die titel, gezien de gebeurtenissen van de laatste tijd, niet een dubbele lading heeft gekregen? Bepaal dat zelf maar.

opening van de expositie "Engelen"
opening van de expositie “Engelen”

Tot volgende week.

TOOS