Tagarchief: Troje

Homerus, Helden aflevering IV


De vierde en laatste aflevering in deze korte serie over mijn helden. Literaire helden wel te verstaan. Maar in dit geval dan toch ook weer oorlogshelden. Van een paar duizend jaar geleden en tot ons gekomen via overgeleverde teksten. Teksten en helden die mij inspireerden tot bepaalde schilderijen.

Wanneer ben je een held? In het oude Griekenland eigenlijk alleen maar als de goden dat toestonden. Die indruk kun je ten minste krijgen bij het lezen van de Ilias en Odyssee van Homerus. Bovenop hun berg Olympus maken die goden voortdurend ruzie met elkaar, spelen politieke machtsspelletjes en gebruiken de mensen als marionetten.

Achilles in de strijd om Troje

Het beleg van Troje duurt alleen maar tien eindeloze jaren vanwege onderling gedoe van de goden. Odysseus, de bedenker van het Paard van Troje, moet daarna ook nog eens tien jaar onderweg zijn om zijn heldendaden te verrichten. Dan moet je dus maar niet de gramschap van zeegod Poseidon op de hals halen. Wel krijgt hij daarbij weer hulp van Athene. Een dubieus bestaan dus, dat heldendom in de Griekse mythologie.

Toos van Holstein, Mythologie, olieverf 80-160 cm

Zoals hierboven al aangestipt, is dit in deze kleine serie voorlopig mijn laatste heldenaflevering. Die had ik weken geleden al klaargezet omdat ik wist dat een hele poos lang internet voor mij geen vanzelfsprekendheid ging worden. Maar ik ben weer terug  in het Zeeuwse land. Tot volgende week dus.

TOOS

Advertenties

Homerus, Homer, Homère


TOOS-doodle, gemaakt op mijn iPad

Je ziet, ik ben met mijn hoofd weer helemaal boven de internetradarhorizon gekomen. Nog maar net trouwens. Vandaar hier de laatste aflevering in de korte, van te voren klaar gezette reeks van mijn helden en heldinnen.

Een waardige afsluiting met Homerus. Of Homer zoals hij in het Engels heet. Of Homère op z’n Frans. De Griekse gigant die in de loop der eeuwen kunstenaars en toneelschrijvers is blijven inspireren. Ook mij heeft hij het nodige gebracht. Heb ik met steendrukken niet mijn aandeel geleverd aan nieuwe Franstalige uitgaven van de Ilias en Odyssee?

Toos van Holstein, steendruk bij de Ilias

Homerus met zijn Ilias en Odyssee is in onze Westerse wereld niet meer weg te denken. De strijd om Troje, Achilles, de schone Helena, Odysseus, hij heeft vele helden geschapen die in feite  onverbrekelijke schakels vormen tussen de oude Griekse beschaving en de onze.

Homerus mocht dus absoluut niet ontbreken in deze korte reeks.

Toos van Holstein, Homerus, olieverf 180-80 cm

Tot volgende week.

TOOS

Was Odysseus in Zeeland?


Stel dat je ergens in een grote Nederlands stad rondloopt en willekeurig een aantal voorbijgangers aanschiet met de vraag “wist u dat de Odyssee van Homerus zich gedeeltelijk in Zeeland afspeelt?” Hoeveel glazige blikken zouden dan je deel worden? Veel, heel veel, vermoed ik zo. Want eerst moet je dan natuurlijk van de Odyssee en Homerus weten en dan ook nog dat het verhaal geplaatst is in en rond de Middellandse Zee. Door het overgrote deel van de klassieke wetenschappers ten minste. Maar er zijn querulanten. En één daarvan is de van oorsprong Zeeuwse econoom Iman Jacob Wilkens.

affiche van "O die zee" van fotograaf Ruden Riemens
affiche van “O die zee” van fotograaf Ruden Riemens

Hoe ik daar nu zo op kom? Heel eenvoudig. De grote held Odysseus met al zijn avonturen uit het Griekse epos “Odyssee” van Homerus is terug in Zeeland. Met een muziektheater-spektakel nog wel. “O die zee”, een voorstelling die in augustus gaat plaatsvinden bij het oudste zeefort van West Europa. Fort Rammekens uit 1547 bij Ritthem aan de monding van de Westerschelde. Eind april schreef ik al hierover in dit blog omdat ik met mijn kunst bij die voorstelling betrokken ben geraakt. In dit spektakel is Odysseus naar het heden getransporteerd en is hij een ronddwalende Zeeuw die op het punt staat om te trouwen. Dit alles is na te lezen op  http://www.odiezee.com/ .

samen met Trudi Warns van theater De Wegwijzer in fort Rammekens
samen met Trudi Warns van theater De Wegwijzer in fort Rammekens

Maar zoals hierboven al gesteld, Odysseus was hier duizenden jaren geleden ook al volgens Wilkens. Hij schreef daarover in 1990 het boek “Waar eens Troje lag”. Want volgens zijn argumenten lag Troje niet in Turkije, maar in Engeland bij Cambridge. Daar werd de slag om Troje gevoerd door Kelten van het vasteland tegen de Kelten van Engeland. En Homerus was een Keltische zanger uit Zeeland, geboren op het eiland St.Joosland. Ook kon Wilkens de tien jaar durende avonturenreis van Odysseus op grond van de geografische gegevens in het verhaal beter koppelen aan de Atlantische Oceaan dan aan de Middellandse Zee (zie kaartje).

Odyssee 3

Hades, aquarel
Hades, aquarel

Dat zijn boek volledig de grond werd ingeboord door de Griekse Oudheid wetenschappers lag natuurlijk voor de hand. Want dit was wel heel erg out of the box denken. Waar of niet waar, dat vind ik voor mijzelf niet echt van belang. Ik houd wel van dit soort eigenzinnige mensen die geheel nieuwe denkrichtingen inslaan. In de kunst is dat ten slotte ook heel belangrijk.

Want stel je voor. Voor mijn galerie in Nice ben ik al bezig met de Odyssee, samen met de Ilias toch twee heel oude pijlers van de Europese beschaving. En daarbij had ik als studie al een aantal aquarellen gemaakt met o.a. de Hades, de Griekse onderwereld, en de godin Kirke als onderwerp. Laat nu Wilkens die Hades situeren aan de zuidkant van Walcheren! Terwijl Circea, daar waar Kirke woont, het huidige Zierikzee is. Prachtig toch!

Odysseus en de Sirenen, aquarel
Odysseus en de Sirenen, aquarel

Eigenlijk zou ik nog veel meer in de details willen duiken in dit stukje. Maar dat bewaar ik wel voor volgende keren. Wel heel leuk om te vermelden is dat mijn buurman aan de Korendijk in Middelburg, de bekende Zeeuwse fotograaf Ruden Riemens, de affiche voor de voorstelling heeft gemaakt (zie bovenaan). Met daarop Odysseus vastgebonden aan de scheepsmast om de betoverende zang van de Sirenen te weerstaan. Terwijl ik een poos geleden al een aquarel had gemaakt met zo’n Sirene op de voorgrond en Odysseus aan die mast op de achtergrond. Hoe mooi lopen sommige lijnen! Tot volgende week.

TOOS

http://www.toosvanholstein.nl

http://www.toos.biz/

YouTube http://bit.ly/ij4Pag

Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein

Zacht als steen


01 steendruk

02 steendruk Senefelder wist wel wat ie deed, zo rond 1800, toen hij bezig was zijn uitvinding van het steendrukken te ontwikkelen. Graniet, dat was ’t niet, te hard. Had hij even mazzel dat bij hem in Beieren de Solnhofer kalksteen ruim voorradig was.  Daarop kon je met inkt tekenen en het oppervlak was makkelijk weg te schuren. Zacht als steen dus. En daarvan maak ik op het moment gebruik. In het steendrukatelier van Rudolf Broulim in Ekeren bij Antwerpen. Daar ga ik een paar duizend jaar terug in de tijd om een paar jaar vooruit te kunnen werken. Cryptisch taalgebruik? Oké, ik leg ’t uit.

Rudolf is van een uitstervend soort.  De soort “meestersteendrukker”. Binnen die soort zijn alle kneepjes en geheimen van het steendrukvak bekend. Maar steendrukken is uit, zodat de op leeftijd komende meesters er de brui aan geven en er nauwelijks nieuwe voor in de plaats komen. Zo gaat Rudolf eindelijk met pensioen en bij wie moet ik dan mijn litho’s gaan maken? Om dat probleem voor te zijn, ben ik al vast aan de gang gegaan met een serie die waarschijnlijk pas in de openbaarheid zal komen in 2015. Vandaar dus dat vooruit werken voor een paar jaar. Overigens, ik ben nu pas aan de gang met de eerste stappen voor de eerste drukgang.  Er zullen nog heel wat volgen.

03 steendruk

En die paar duizend jaar terug? Dat is de schuld van Jean Paul Aureglia, eigenaar van galerie Qvadrige/drukkerij La Diane Française in Nice. Geen onbekende voor de lezers van dit blog, net zo min als Rudolf Broulim trouwens. Met Jean Paul heb ik al aan diverse van zijn bijzondere projecten meegedaan. Gelimiteerde oplagen van iconen uit de wereldliteratuur als de Divina Commedia van Dante en de Ilias van Homerus. Geïllustreerd met originele kunst in de vorm van steendrukken, zeefdrukken, etsen en houtsneden.

Nu heeft Jean Paul een nieuw project op stapel staan. De Odyssee van Homerus. In feite het vervolg op de Ilias. Verhaalt die alles rond de strijd om Troje, in de Odyssee worden de avonturen van Odysseus beschreven als hij probeert na de verovering van Troje weer op huis aan te gaan. Daarbij wordt hij door sommige goden heftig tegengewerkt, door andere juist geholpen. Kijk, die Grieken houden nu dan wel hun handje op, maar in het verleden hebben ze ons ook heel wat nagelaten waaraan we nog steeds inspiratie ontlenen. Ik wel in ieder geval, omdat Jean Paul me heeft gevraagd ook weer aan deze nieuwe uitgave deel te nemen. Een editie dus die pas over een paar jaar het licht zal zien. Maar in de tussentijd zal ik er vast nog wel eens over berichten. Zoals nu. Tot volgende week.

04 steendruk

TOOS

www.toosvanholstein.nl

www.toos.biz

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag

Een tevreden TOOS


Een paar weken geleden kondigde ik het al aan. De opening van mijn tentoonstelling bij Galerie Qvadrige in Nice. Maar met een 1-wekelijks blog heeft ‘t natuurlijk weer even wat tijd nodig om daarvan verslag te doen. Zeker als ik er dan nog met behulp van mijn Apple een diashowtje bij wil presenteren dat ook op mijn kanaal op YouTube http://bit.ly/ij4Pag geladen moet worden. Maar dat is in de tussentijd gebeurd. Daar is ie nu te zien met de link http://www.youtube.com/watch?v=C1W76bQBlkk&feature=share&list=UU-_M6On6-UhugBurDcImIsA

Ik schreef destijds al iets over het thema van die tentoonstelling. De Ilias van Homerus, dat oude Griekse epos over de verovering van Troje. Lees het nog maar eens na in die aflevering van twee weken geleden. Wat ik daarin nog niet vertelde is de manier waarop de galeriehouder Jean Paul Aureglia zijn kunstboeken in beperkte oplage maakt. Nog steeds op een handpers! En de loden lettertjes zet hij nog steeds met de hand. Precies zoals het vroeger ook gebeurde. Ik weet nog goed dat in de jaren 70 die letterbakken heel populair waren om als decoratie aan de muur te hangen, het liefst met allerlei prullaria erin. Nou, bij Jean Paul zitten daar nog steeds loden letters in van een bepaald type. En als die uiteindelijk oud en versleten zijn, heeft hij steeds meer moeite om goeie vervanging te vinden. Loden letters worden zeldzaam. Heb je er trouwens ooit over nagedacht wat er gebeurt bij een zetfout in één van de eerste paginaregels waardoor alle volgende regels opnieuw moeten worden gezet? De betekenis van het woord “monnikenwerk” wordt dan ineens heel erg duidelijk!

De vernissage was overigens heel geslaagd. Een mooie presentatie, Hollandse vrienden, veel Franse vrienden, klanten van de galerie, de nodige wijn natuurlijk en als afsluiting het onvermijdelijke diner met enkele speciale genodigden. Dat betekende dus dat ik pas ver na middernacht tevreden mijn Niçoise bedje inrolde. Tot volgende week.

TOOS.

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag

Politici kunnen ’t niet, kunstenaars wel


Kom daar tegenwoordig maar eens om. Griekenland, Nederland, Frankrijk, Italië, Denemarken en Duitsland in harmonie samenwerkend aan één project. Politici hebben daar heel erg veel moeite mee. Iets met “over je eigen schaduw heen springen”, zo heet dat tegenwoordig geloof ik.  Voor veel kunstenaars is dat totaal geen probleem.

Nu donderdag blijkt dat wel. Dan sluit ik mijn aandeel in een Europees getint kunstproject af met een begin. De opening van een expositie van mij. Niet direct om de hoek trouwens, maar in Nice. Om precies te zijn, aan de Avenue Pauliani 14 bij Galerie Qvadrige.

Ik schreef al wel eens eerder over die galerie, over eigenaar Jean Paul Aureglia en over zijn speciale projecten. Via zijn uitgeverij La Diane Française laat hij speciale kunstboeken in zeer beperkte oplage het licht zien. Dat zogenaamde livre d’art is een Franse traditie die we in Nederland eigenlijk niet kennen. Het drukken van zowel beroemde als minder bekende literaire teksten, geïllustreerd door kunstenaars met multiples. Kunstwerken dus die in een gelimiteerde oplage worden gemaakt. Steendrukken, zeefdrukken, houtsneden, linoleumsneden, etsen, enz.

Maar wat houdt dat kunstproject dan wel in? Dat is een nieuwe uitgave van de Ilias van Homerus, het duizenden jaren oude Griekse epos over de aanleiding tot en het beleg en de verovering van de stad Troje. Doet het noemen van het houten paard van Troje een belletje rinkelen? Of de namen Helena en Achilles? Jean Paul besloot een aantal jaren geleden tot een nieuwe uitgave van dat beroemde verhaal over liefde, ontrouw, verraad, kameraadschap, leed, oorlogsgeweld, heldendaden en nog veel meer. En met zes kunstenaars uit die hierboven genoemde landen, die de verschillende “zangen” van het verhaal verrijkten met hun fantasie. Ik ben daar één van. De enige vrouw en de enige uit Nederland.

Allemaal hebben we in de loop van dit jaar een eigen expositie in de galerie met onze multiple bijdragen daarin centraal. Voor mij is de vernissage dus donderdag 13 september. De steendrukken maakte ik vorig jaar al. Speciale olieverfschilderijen ontstonden dit jaar. Naast ook zogenaamde mixed media werken op papier en op alu-dibond. Dat plaatmateriaal waarmee ik begon te werken naar aanleiding van mijn expositie vorig jaar in het Zeeuwse fort Rammekens. Van die opening die ik natuurlijk verslag in dit blog. Tot volgende week.

TOOS.

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube  http://bit.ly/ij4Pag

Herakles, er is geen betere!


 ‘Alle lof en hulde voor Jason en Theseus, maar mijn zoon Herakles zal een voorbeeld zijn voor mensen en goden, als de grootste held aller tijden’. Dat zal maar over je worden gezegd door je vader. Maar ja, die vader is dan natuurlijk wel Zeus, de Griekse oppergod, die Herakles heeft verwekt bij een aardse vrouw.

Een wat verwarrende inleiding misschien? En wat heb ik met die Griekse mythologie? Lees verder! Afgelopen zaterdag dompelde ik mij van 11 uur ’s morgens tot 10 uur ‘s avonds onder in de fascinerende wereld van toneelgroep De Appel in Den Haag. In het verleden al zag ik hun marathonvoorstellingen “Tantalus” en”Odysseus”. En die ervaringen ben ik nooit vergeten! Vandaar dat hun nieuwe marathonstuk “Herakles” over diens bovenmenselijke heldendaden bovenaan mijn verlanglijstje stond. Opnieuw die wereld van de Griekse mythologie met al haar verwevingen tussen de goden en mensenwereld. Opnieuw liefde, geweld, bloed, oorlog, heldendom, goed en kwaad. Er is in de echte wereld de afgelopen paar duizend jaar weinig veranderd.

Voor mij was ‘t des te interessanter omdat ik een paar jaar intensief bezig ben geweest met de “Ilias” van die goeie ouwe Homerus. Dat oude epos met het verhaal over de strijd rond Troje. Mijn galeriehouder in Nice, Jean Paul Aureglia, geeft namelijk die Ilias opnieuw uit in zeer beperkte oplage met daarin kunstwerken van 21 kunstenaars. Ik heb voor dit livre d´art vier steendrukken gemaakt waarvan er één hierboven is afgebeeld. Bloed, ellende, verdriet, dood, de goden, dat zit er allemaal in. Net zoals in één van de bijgevoegde foto’s van “Herakles”. Gemaakt door fotograaf Leo van Velzen en door De Appel vrij beschikbaar gesteld!

Ik hoefde dus niet zelf stiekem wat plaatjes te schieten. Zo kon ik volop genieten van geweldig toneelspel  met decors en ensceneringen om te zoenen. Stuk voor stuk eigenlijk schilderijen met de kleuren, kleding en compositie. Echt weer zo’n beleving die me altijd bij zal blijven. Een aanrader voor elke toneel en kunstenliefhebber!! En ze geven vanwege het grote succes ook nog een aantal extra voorstellingen in het nieuwe seizoen. Trouwens, in Nice ga ik ook meewerken aan een nieuw kunstboek van Homerus´ Odysseus. Tot volgende week.

TOOS

www.toos.biz

www.toosvanholstein.nl

YouTube  TOOSvanholstein